Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

लभंते तत्फलं ह्यंते विष्णोः सायुज्यमाप्नुयुः । अतः किं बहुनोक्तेन द्वारवत्यां सदा नरैः

Transliteration

labhaṃte tatphalaṃ hyaṃte viṣṇoḥ sāyujyamāpnuyuḥ | ataḥ kiṃ bahunoktena dvāravatyāṃ sadā naraiḥ

Translation

В конце жизни они обретают тот плод, воистину достигая саюджьи — единения с Вишну. Потому к чему многословие? В Двараавати всегда людям следует к этому стремиться.

Word by Word

• लभन्ते: obtain
• लभन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• तत्फलम्: that fruit/result
• तत्फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य फलम्)

• हि: indeed/for
• हि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चये निपातः (particle: indeed/for)

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (कालाधिकरण)

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• सायुज्यम्: union (with)
• सायुज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सायुज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आप्नुयुः: would attain
• आप्नुयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• अतः: therefore
• अतः: Hetu/Conclusion (Inference/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: हेतुतः/तस्मात्-अर्थे अव्यय (therefore)

• किम्: what?
• किम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक

• बहुना: with much (talk)
• बहुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (करण)

• उक्तेन: by what is said
• उक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उक्त (प्रातिपदिक; √वच् क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used as noun)

• द्वारवत्याम्: in Dvāravatī
• द्वारवत्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वारवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (always)

• नरैः: by men
• नरैः: Kartr/Agent (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārāvatī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Dvārakā’s sacred precincts beholds Viṣṇu/Kṛṣṇa; the narrative shows the soul’s ascent at death into Viṣṇu’s presence, symbolizing sāyujya.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Sāyujya
• Dvārāvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha is extolled as a direct support for the highest Vaiṣṇava goal—union with Viṣṇu.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārāvatī (Dvārakā/Dvārāvatī tīrtha tradition within this chapter’s frame).

What ritualistic prescription is mentioned?

No detailed rite; it emphasizes the promised end-result (Viṣṇu-sāyujya) connected to the place and one’s final act.