Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 11

Devanagari script

भक्तिगम्यो धर्मभाजां सुखरूपः सदा शुचिः । गुणातीतोऽपि नित्योऽसौ सर्वगो निर्गुणस्तथा

Transliteration

bhaktigamyo dharmabhājāṃ sukharūpaḥ sadā śuciḥ | guṇātīto'pi nityo'sau sarvago nirguṇastathā

Translation

Праведные достигают Его через преданность; Он — образ блаженства и всегда чист. Хотя Он превыше гун, Он вечен, всепроникающ и также без качеств.

Word by Word

• भक्तिगम्यः: attainable through devotion
• भक्तिगम्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + गम्य (गम् धातु + यत् कृत्)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: 'to be reached'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भक्त्या गम्यः)

• धर्मभाजाम्: of those who partake in dharma (the righteous)
• धर्मभाजाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + भाज् (धातु) + शतृ/अच् (कृत्-प्रत्यय; भज्-प्रातिपदिक 'भाज')
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; कर्तरि-प्रत्ययान्त (agent: 'sharers/partakers'); षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मं भजन्ति ये)

• सुखरूपः: of the nature of bliss
• सुखरूपः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुखस्य रूपम्)

• सदा: always
• सदा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: always)

• शुचिः: pure
• शुचिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• गुणातीतः: beyond the guṇas
• गुणातीतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुण (प्रातिपदिक) + अतीत (इ धातु?; अतीत as past participial adjective from अति+इ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; पञ्चमी-तत्पुरुषः (गुणेभ्यः अतीतः = beyond the qualities)

• अपि: even/though
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्यय (particle: even/also)

• नित्यः: eternal
• नित्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• असौ: he/that one
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सर्वगः: all-pervading
• सर्वगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु + ड)
• Form: ड-प्रत्ययान्त (agentive adjective: 'going'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति)

• निर्गुणः: without qualities
• निर्गुणः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर् (उपसर्ग) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; नञ्/निर्-तत्पुरुषः (गुणरहितः)

• तथा: thus/likewise
• तथा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/समुच्चयार्थक-अव्यय (adverb: thus/likewise)

Speaker

Skanda (continuing)

Visual Art Cues

Scene: A serene theological portrait: the Lord as pure, blissful, all-pervading light; devotees of righteous conduct approach with folded hands; the forest scene becomes tranquil and luminous.

Characters & Entities

• Hari (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion joined with dharma leads to the all-pervading Lord who is pure, blissful, and beyond limiting qualities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse praises the Lord’s nature and the path of bhakti.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it implies bhakti-sādhana (devotional practice) grounded in dharma.