Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 59
Devanagari script
सुमेधा उवाच । मैवं कथय मर्यादां मा हिंसीर्मदमत्तवत् । आवां विज्ञातशास्त्रार्थौ त्वमेवं भाषसे कथम्
Transliteration
sumedhā uvāca | maivaṃ kathaya maryādāṃ mā hiṃsīrmadamattavat | āvāṃ vijñātaśāstrārthau tvamevaṃ bhāṣase katham
Translation
Сумедхā сказал: «Не говори так; не попирай должного, словно опьянённая гордыней. Мы оба знаем смысл шастр; как же ты говоришь подобное?»
Word by Word
सुमेधाSumedhā
सुमेधा:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुमेधा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (prohibitive)
एवम्thus
एवम्:
Visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this way)
कथयspeak/say
कथय:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मर्यादाम्propriety, boundary of conduct
मर्यादाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (prohibitive)
हिंसीःharm/violate
हिंसीः:
Kriya (Prohibited action)
TypeVerb
Rootहिंस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/prohibitive with मा), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मद-मत्त-वत्like one intoxicated with pride
मद-मत्त-वत्:
Visheshana (Simile adverb)
TypeIndeclinable
Rootमद (प्रातिपदिक) + मत्त (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित-प्रत्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; उपमानवाचक (like/as)
आवाम्we two
आवाम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम (we two)
विज्ञात-शास्त्र-अर्थौknowers of the meaning of the scriptures
विज्ञात-शास्त्र-अर्थौ:
Karta (Subject attribute)
TypeAdjective
Rootविज्ञात (वि+ज्ञा धातु, क्त) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (qualifier of आवाम्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
एवम्thus
एवम्:
Visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
भाषसेyou speak
भाषसे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलट्-लकार (present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कथम्how?
कथम्:
Visheshana (Interrogative adverb)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (how?)
Speaker
Sumedhā
Visual Art Cues
Scene: Sumedhā raises a hand in admonition; his face stern yet composed; Sāmavatī’s confident expression wavers as she is confronted with śāstric propriety.
Characters & Entities
S
SumedhāS
SāmavatīFAQs
Dharma is protected by maryādā (ethical boundaries) and by remembering the śāstric meaning, not by surrendering to pride or passion.
No tīrtha is referenced in this verse.
None; it is a direct ethical instruction to uphold maryādā.