Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56
Devanagari script
सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशोभिते
Transliteration
sā tena saṃgatā rātrau vaiśyena viṭadharmiṇā | sukhaṃ suṣvāpa paryaṃke mṛdutalpopaśobhite
Translation
В ту ночь она сошлась с ним — купцом распутных нравов — и счастливо уснула на ложе, украшенном мягким тюфяком.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनwith him
तेन:
Sahakāraka/Instrument (करण/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case/Instrumental), एकवचन
संगताjoined/consorted
संगता:
Kriyā (Participial predicate)
TypeVerb
Rootसम्-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेषणम्
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
वैश्येनwith a vaiśya (merchant)
वैश्येन:
Sahakāraka (Companion/सह)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
विटधर्मिणाof the nature of a libertine/profligate
विटधर्मिणा:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootविट + धर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विटस्य धर्मः यस्य/विटधर्मिन्); पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; ‘वैश्येन’ इत्यस्य विशेषणम्
सुखम्comfortably
सुखम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative) एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
सुष्वापslept
सुष्वाप:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पर्यङ्केon a couch/bed
पर्यङ्के:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootपर्यङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
मृदुतल्पोपशोभितेadorned with a soft mattress
मृदुतल्पोपशोभिते:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमृदु + तल्प + उप-शोभित (प्रातिपदिक)
Formसमास (तत्पुरुष; मृदुतल्पेन उपशोभितः/उपशोभिते); पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; ‘पर्यङ्के’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Narrator (speaker not explicit in verse snippet)
Visual Art Cues
Scene: Night interior: a courtesan and a merchant of libertine ways recline on a couch with a soft mattress; lamplight, rich textiles, but a subtle shadow of impending disaster.
Characters & Entities
V
VaiśyaV
VeśyāFAQs
Comfort and pleasure in a story often precede a moral test; conduct (ācāra) is evaluated through ensuing consequences.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.