Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 71
Devanagari script
एष ते तनयो राजञ्छैशवे रोगपीडितः । त्वया वने परित्यक्तः सह मात्रा रुजार्तया
Transliteration
eṣa te tanayo rājañchaiśave rogapīḍitaḥ | tvayā vane parityaktaḥ saha mātrā rujārtayā
Translation
«Вот твой сын, о царь, с детства терзаемый болезнью. Ты оставил его в лесу вместе с матерью, и она тоже была измучена болью.»
Word by Word
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rooteṣa (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
तनयःson
तनयः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Roottanaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
शैशवेin childhood
शैशवे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśaiśava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; ‘in childhood’
रोगपीडितःafflicted by disease
रोगपीडितः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootroga-pīḍita (प्रातिपदिक; pīḍ (धातु)+kta)
Formकृदन्त-विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषः (रोगेण/रोगैः पीडितः)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वनेin the forest
वने:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
परित्यक्तःabandoned
परित्यक्तः:
Kriyā (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-tyaj (धातु) + kta (कृत्)
Formकृदन्त (भूतकर्मणि/कर्मणि क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘abandoned’
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय (उपसर्ग/सहयोगार्थक preposition-like indeclinable)
मात्राwith (his) mother
मात्रा:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
रुजार्तयाdistressed by pain
रुजार्तया:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrumental circumstance/हेतु)
TypeAdjective
Rootrujā-ārta (प्रातिपदिक; ārta = √ar + kta)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (रुजया आर्ता)
Speaker
Niṣadhādhipa (continuing)
Visual Art Cues
Scene: The speaker points out or describes the sickly child and suffering mother; the king is struck with shame; the atmosphere is heavy, with the forest as witness.
Characters & Entities
D
DaśārṇarājaT
the prince (tanaya)T
the mother (mātṛ)FAQs
Neglect of one’s rightful duties (especially toward family) becomes a cause of sorrow and later remorse.
No holy site is mentioned; the verse centers on moral accountability within a royal narrative.
None directly; the emphasis is ethical—on duty (dharma) rather than ritual.