Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40
Devanagari script
मृते स्वतनये राज्ञी शोकेन महतावृता । मूर्च्छिता चापतद्भूमौ गजभग्नेव वल्लरी
Transliteration
mṛte svatanaye rājñī śokena mahatāvṛtā | mūrcchitā cāpatadbhūmau gajabhagneva vallarī
Translation
Когда умер её родной сын, царица, объятая великим горем, лишилась чувств и пала на землю, словно лиана, сломленная слоном.
Word by Word
मृतेwhen (he) had died
मृते:
Kāla (Locative absolute/काल)
TypeVerb
Root√मृ (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; सति-सप्तमी (locative absolute)
स्वतनयेin (the case of) her own son
स्वतनये:
Kāla (Locative absolute/काल)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘स्वः तनयः’ (one’s own son); सति-सप्तमी-सहचरः
राज्ञीthe queen
राज्ञी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
शोकेनby grief
शोकेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
महतāgreat
महतā:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; विशेषणम् (great)
आवृताoverwhelmed, enveloped
आवृता:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ (उपसर्ग) + √वृ (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
मूर्च्छिताfainted
मूर्च्छिता:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Root√मूर्छ् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
अपतत्fell
अपतत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√पत् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्
गजभग्नाbroken by an elephant
गजभग्ना:
Upamāna (Standard of comparison/उपमान)
TypeAdjective
Rootगज (प्रातिपदिक) + √भञ्ज् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः—‘गजेन भग्ना’
इवlike
इव:
Upamā (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम् (particle of comparison)
वल्लरीa creeper
वल्लरी:
Upameya (Object compared/उपमेय)
TypeNoun
Rootवल्लरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपमेयस्य रूपक-सदृश-निर्देशः
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this snippet)
Visual Art Cues
Scene: The queen collapses to the floor, ornaments askew; attendants rush forward; the simile can be shown as a faint overlay: a vine snapped by an elephant in a garden panel or mural border.
Characters & Entities
R
rājñī (queen)S
svatanaya (son)FAQs
The Purāṇas acknowledge the full weight of human sorrow, preparing the mind to seek steadiness in dharma amid loss.
No tīrtha is named in this verse.
None.