Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36
Devanagari script
यथा सिंहोगजान् सर्वान् विचित्य विचरेद्वनम् । तद्वदेकेन ते देवा जिताः सर्वे पराङ्मुखाः
Transliteration
yathā siṃhogajān sarvān vicitya vicaredvanam | tadvadekena te devā jitāḥ sarve parāṅmukhāḥ
Translation
Как лев, разметав всех слонов, свободно бродит по лесу, так и те девы были побеждены одним-единственным, и все, обратившись вспять, обратились в бегство.
Word by Word
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानवाचक (comparative particle: as/like)
सिंहःa lion
सिंहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (masc.)
गजान्elephants
गजान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; Accusative plural (masc.)
सर्वान्all
सर्वान्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; Accusative plural (masc.)
विचित्यhaving chosen/discriminated
विचित्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb)
TypeIndeclinable
Rootवि + चि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययम् (gerund/absolutive); having distinguished/selected
विचरेत्would roam
विचरेत्:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; Parasmaipada
वनम्the forest
वनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (neuter)
तद्वत्so/likewise
तद्वत्:
Sambandha (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formअव्ययम्; तद् + वत् (like that)
एकेनby one (person)
एकेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular (masc.)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.)
जिताःconquered/defeated
जिताः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Past passive participle, nominative plural (masc.)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.)
पराङ्मुखाःturned away/fleeing
पराङ्मुखाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; Nominative plural (masc.); बहुव्रीहिः: पराङ् (away) + मुख (face) = ‘having faces turned away’
Speaker
Mārkaṇḍeya (narrating)
Skanda Dialogue
Listener: pārthiva-sattama (addressed king)
Visual Art Cues
Scene: A lion-in-forest metaphor visualized: the lone conqueror stands like a lion; devas, likened to elephants, scatter in disarray, turning their faces away in flight.
Characters & Entities
D
DevasFAQs
Adharma can appear overwhelmingly strong; the Purāṇas often use such moments to prepare for divine intervention and restoration.
None is specified in this verse.
None.