Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

Devanagari script

भवभावविनाशार्थं भव त्वां शरणं भजे । किमर्थं चिन्तितो देव आज्ञा मे दीयतां प्रभो

Transliteration

bhavabhāvavināśārthaṃ bhava tvāṃ śaraṇaṃ bhaje | kimarthaṃ cintito deva ājñā me dīyatāṃ prabho

Translation

Ради уничтожения мирского становления, о Бхава, я прибегаю к Тебе как к прибежищу. С какой целью Ты был помянут, о Боже? Даруй мне Твоё повеление, о Господь.

Word by Word

• भवभावविनाशार्थम्: for the destruction of worldly becoming
• भवभावविनाशार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक) + विनाश (वि+नश् धातु, घञ्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गम् (अर्थ-शब्दः), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; चतुर्थी-तत्पुरुषार्थे समासः (…-विनाशार्थम् = for the destruction of …)

• भव: be
• भव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः, मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karman (Object complement/कर्म-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म-समानााधिकरण (त्वाम् शरणम् = you as refuge)

• भजे: I worship/seek
• भजे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः (1st person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• किमर्थम्: for what purpose? why?
• किमर्थम्: Modifier (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; प्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb)

• चिन्तितः: thought of, considered
• चिन्तितः: Predicate/समानााधिकरण
• Type: Adjective
• Root: चिन्त् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृत् (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of देव)

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• आज्ञा: command, instruction
• आज्ञा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मे: my, to me
• मे: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-एकवचनम् (Genitive enclitic)

• दीयताम्: let (it) be given
• दीयताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; ‘let it be given’

• प्रभो: O lord
• प्रभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (general frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee, hands folded, addresses Śiva: ‘I take refuge; grant me your command.’ Śiva appears attentive, poised to direct the next action; the river/kshetra ambience remains as a sacred backdrop.

Characters & Entities

• Nārada
• Śiva
• Bhava

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation is sought through surrender (śaraṇāgati) and obedience to divine instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it is a personal appeal within the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse emphasizes refuge-taking and receiving the Lord’s command (ājñā).