Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 98

Devanagari script

अस्य संस्पर्शनादेव पीडा शतगुणा भवेत् । यथा व्यथासिकाष्ठैश्च समिद्धैर्दहनात्मकैः

Transliteration

asya saṃsparśanādeva pīḍā śataguṇā bhavet | yathā vyathāsikāṣṭhaiśca samiddhairdahanātmakaiḥ

Translation

От одного лишь прикосновения к нему мучение стало бы стократным — как жжение от яростно разожжённых, причиняющих боль поленьев.

Word by Word

• अस्य: of this (one)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन

• संस्पर्शनात्: from contact
• संस्पर्शनात्: Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: संस्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic/only)

• पीडा: pain, torment
• पीडा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा, एकवचन

• शतगुणा: hundredfold
• शतगुणा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासार्थः (शतं गुणाः यस्याः = hundredfold)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (Comparison marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमानार्थक-अव्यय (as, just as)

• व्यथासिकाष्ठैः: with tormenting logs
• व्यथासिकाष्ठैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्यथा + असि + काष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (व्यथायाः असिः इव काष्ठानि = woods like swords of pain; i.e., tormenting logs)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• समिद्धैः: well-kindled, blazing
• समिद्धैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + इन्ध् (धातु) → समिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying kāṣṭhaiḥ)

• दहनात्मकैः: of burning nature
• दहनात्मकैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दहन + आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (दहनं आत्मा/स्वभावः येषाम् = of burning nature)

Speaker

Narrator (describing the contagion-like intensity of suffering in Naraka)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raurava (naraka)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A hellscape where mere touch of the condemned intensifies pain a hundredfold; blazing stacks of firewood flare, suggesting hyperbolic heat and torment.

Characters & Entities

• Naraka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sin is portrayed as intensifying suffering not only for oneself but even through association—urging purity of conduct and company.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse uses vivid Naraka imagery rather than praising a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.