नवमं वै चूडकर्म दशमं मौञ्जिबन्धनम् । ऐषिकं दार्विकं चैव सौमिकं भौमिकं तथा
navamaṃ vai cūḍakarma daśamaṃ mauñjibandhanam | aiṣikaṃ dārvikaṃ caiva saumikaṃ bhaumikaṃ tathā
Девятое — Чудакарман (Cūḍākarman), обряд пострижения; десятое — Маунджи-бандхана (Mauñjī-bandhana), опоясывание поясом из травы muñja. Также существуют обряды, связанные со священным топливом (aiṣika), с древесиной (dārvika), с Сомой (saumika) и с землей (bhaumika).
Śrī Mārkaṇḍeya
Scene: A boy’s tonsure (cūḍākarman) and upanayana preparation: shaving with ritual care, then tying the muñja girdle; samidh bundles, wooden ladles, and soma/earth symbolism indicated by ritual vessels and a small fire altar.
The tradition emphasizes gradual refinement through structured rites, preparing one for disciplined spiritual life and Vedic responsibility.
No specific tīrtha is praised in this verse; it continues a saṃskāra catalog within Revā Khaṇḍa.
It names Cūḍākarman and Mauñjī-bandhana and references additional categorized rites (aiṣika, dārvika, saumika, bhaumika).