Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 193›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 25

Devanagari script

तवाश्विनौ कर्णगतौ समस्तास्तवास्थिता बाहुषु लोकपालाः । घ्राणोऽनिलो नेत्रगतौ रवीन्दु जिह्वा च ते नाथ सरस्वतीयम्

Transliteration

tavāśvinau karṇagatau samastāstavāsthitā bāhuṣu lokapālāḥ | ghrāṇo'nilo netragatau ravīndu jihvā ca te nātha sarasvatīyam

Translation

Ашвины пребывают в Твоих ушах; хранители миров утверждены в Твоих руках. Ветер — Твоё обоняние; Солнце и Луна — в Твоих очах; и сама Сарасвати, о Владыка, — Твой язык.

Word by Word
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; कर्तृपद (द्वौ)
कर्ण-गतौsituated in the ears
कर्ण-गतौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकर्ण-गत (प्रातिपदिक; कर्ण + गत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण—‘अश्विनौ’; ‘कर्णेषु गतौ’ इत्यर्थे
समस्ताःall
समस्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘लोकपालाः’
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
आस्थिताःare stationed/abide
आस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘स्थिताः/आश्रिताः’
बाहुषुin the arms
बाहुषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरण
लोकपालाःthe guardians of the worlds
लोकपालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक-पाल (प्रातिपदिक; लोक + पाल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तृपद
घ्राणः(your) nose
घ्राणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootघ्राण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगसम्भव; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विषयपद
अनिलःwind
अनिलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समनाधिकरण (apposition)
नेत्र-गतौsituated in the eyes
नेत्र-गतौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनेत्र-गत (प्रातिपदिक; नेत्र + गत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण—‘रवीन्दु’
रवि-इन्दुthe Sun and the Moon
रवि-इन्दु:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि-इन्दु (प्रातिपदिक; रवि + इन्दु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; कर्तृपद (द्वौ)
जिह्वा(your) tongue
जिह्वा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विषयपद
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
नाथO Lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विषयपद
इयम्this (is)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देश (demonstrative)
Speaker

A devotee/sage praising the Supreme Lord (Viṣṇu/Nārāyaṇa) in Revā Khaṇḍa context

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (Revākhaṇḍa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Lord’s head and torso are shown with symbolic placements: Aśvins at the ears, Lokapālas in the arms, Vāyu as breath/smell, Sun and Moon in the eyes, Sarasvatī as the tongue (speech/chant).

Characters & Entities
A
Aśvins
L
Lokapālas
A
Anila (Vāyu)
R
Ravi (Sun)
I
Indu (Moon)
S
Sarasvatī

FAQs

All divine powers and cosmic functions are limbs of the Supreme, encouraging reverence toward the world as God’s embodied order.

The Revā Khaṇḍa context connects to the Narmadā tīrtha-landscape, though this verse is a universal viśvarūpa description.

No explicit rite; the verse supports worship through remembrance of the Lord’s cosmic embodiment.

←Previous Verse
Next Verse→