Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । गोसहस्रफलं तस्य लभते नात्र संशयः

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayetparameśvaram | gosahasraphalaṃ tasya labhate nātra saṃśayaḥ

Translation

Кто, омывшись в той тиртхе, почтит Всевышнего Владыку, тот обретёт заслугу, равную дарению тысячи коров; в этом нет сомнения.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• तीर्थे: at the sacred place
• तीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• परमेश्वरम्: the Supreme Lord
• परमेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)

• गोसहस्रफलम्: the fruit equal to a thousand cows
• गोसहस्रफलम्: Karma/Phala (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: गो-सहस्र-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (गोसहस्रस्य फलम् / गोसहस्र-समं फलम्)

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य निर्देशः

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• न: no/not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• अत्र: here
• अत्र: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāpila-tīrtha (implied by immediate context)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame typical; not explicit)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes at the river ghāṭa and then offers worship to Parameśvara; in the background, a symbolic procession of a thousand cows appears as a luminous metaphor for the merit gained.

Characters & Entities

• Kāpila-tīrtha (implied by context)
• Parameśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage-bathing and sincere worship at a sanctified site can yield immense merit comparable to major charity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse praises the (contextual) Kāpila-tīrtha in the Revā (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the tīrtha followed by worship (pūjā) of Parameśvara.