Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

Devanagari script

वैष्णवा ज्ञानसम्पन्नास्तेऽपि सिध्यन्ति चाग्रतः । सर्वयोगविदो ये च समुद्रमिव सिन्धवः

Transliteration

vaiṣṇavā jñānasampannāste'pi sidhyanti cāgrataḥ | sarvayogavido ye ca samudramiva sindhavaḥ

Translation

Вайшнавы, наделённые истинным знанием, — и они там достигают совершенства, причём первыми. И те, кто ведает все йоги, подобно рекам, впадающим в океан, также приходят к полноте осуществления.

Word by Word

• वैष्णवाः: Vaiṣṇavas
• वैष्णवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ज्ञानसम्पन्नाः: endowed with knowledge
• ज्ञानसम्पन्नाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (ज्ञानेन सम्पन्नाः) विशेषणम् (वैष्णवाः/ते इति)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• सिध्यन्ति: succeed, attain
• सिध्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सिध् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अग्रतः: in the forefront; quickly/earlier
• अग्रतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (in front/first/earlier)

• सर्वयोगविदः: knowers of all yogas
• सर्वयोगविदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक) + विद् (कृदन्त-प्रातिपदिक: विद्-शब्द)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां योगानां विदः)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• समुद्रम्: ocean
• समुद्रम्: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (इव-योगे)

• इव: like
• इव: Sambandha (Comparison marker/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक (comparative particle)

• सिन्धवः: rivers
• सिन्धवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā siddhi-kṣetra (as per Revākhaṇḍa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A confluence-like metaphor scene: diverse sādhakas—Vaiṣṇava (tilaka, tulasī mālā), yogin (āsana), jñānin (scripture)—all on the Narmadā bank, with many small streams merging into a vast ocean-horizon behind them.

Characters & Entities

• Vaiṣṇavas
• Yoga
• Ocean (samudra)
• Rivers (sindhu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At Revā-tīra, diverse paths—devotion (Vaiṣṇava bhakti), knowledge, and yoga—are all affirmed as leading to swift spiritual success.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā (Revā) riverbank, praised as universally efficacious for multiple spiritual disciplines.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated; the verse highlights the fruit (siddhi) for devotees and yogic adepts associated with the place.