Mantra 52
Rishi: Underlying Ṛgvedic seer(s) of the stanza; VS ritual transmission.
Devata: Indra.
Chandas: Tr̥ṣṭubh/Jagatī-type in the source; employed as yajus in VS.
Samhita Patha (Devanagari)
सु॒स॒न्दृशं॑ त्वा व॒यं मघ॑वन्वन्दिषी॒महि॑ । प्र नू॒नं पू॒र्णब॑न्धुर स्तु॒तो या॑सि॒ वशाँ॒२ अनु॒ योजा॒ न्वि॒न्द्र ते॒ हरी॑
Transliteration
susandṛ́śaṃ tvā vayáṃ mághavan vandiṣīmáhi | prá nūnáṃ pūrṇábandhur stutó yāsi vaśā́m̐ ánu yója nv índra te hárī ||
Translation
Тебя, прекрасного на вид, о щедрый (Магхаван), мы желаем почтить. Ныне же — как обладающий совершенной упряжью — восхвалённый, ты идёшь, следуя нашей воле: ныне, о Индра, запряги двух своих рыжевато‑гнедых коней (Хари).
Padapatha (Word Analysis)
सु-सन्दृशम् । त्वा । वयम् । मघवन् । वन्दिषीमहि । प्र । नूनम् । पूर्ण-बन्धुः । स्तुतः । यासि । वशान् । अनु । योज । नु । इन्द्र । ते । हरी इति
Word by Word
सु-सन्दृशम्well-seen; of good appearance
सु-सन्दृशम्:
कर्म (स्तुत्य-वस्तु/विशेष्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसन्दृश (प्रातिपदिक); उपसर्ग: सु-
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मघवन्O Maghavan (bountiful one)
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
वन्दिषीमहिwe desire to praise / we would praise
वन्दिषीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु) + सन् (इच्छार्थक) → वन्दिष्
प्रforth; forward; intensively
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
नूनम्now; indeed
नूनम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
पूर्ण-बन्धुःone whose kin/support is complete; fully allied
पूर्ण-बन्धुः:
कर्तृ (अस्ति-क्रियायाः)
TypeNoun (compound epithet)
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + बन्धु (प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him/it) be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
कर्तृ/विशेषण (यः)
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त)
यासिyou go
यासि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
वशान्to the obedient ones / to those under control
वशान्:
कर्म (गमनस्य लक्ष्य/प्राप्तव्य)
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
अनुafter; along; following
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
योजyoke; harness
योज:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (धातु) → योज (लोट्-आदेशः)
नुnow; indeed (emphatic)
नु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds (of Indra)
हरी:
कर्म (योज-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
Indra (Maghavan)H
Harī (Indra’s two tawny steeds)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes