Mantra 45
Rishi: Vājasaneyin tradition.
Devata: Agni (as receiver of svāhā and purifier), with prāyaścitta function foregrounded.
Chandas: Yajus with svāhā; not strictly metrical.
Samhita Patha (Devanagari)
यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये॒ यत्स॒भायां॒ यदि॑न्द्रि॑ये । यदेन॑श्चकृ॒मा व॒यमि॒दं तदव॑यजामहे॒ स्वाहा॑
Transliteration
yád grāmé yád áraṇye yát sabhā́yāṃ yád indríye | yád énaś cakṛmā vayám idáṃ tád avayajāmahe svā́hā
Translation
Какую вину мы совершили — в селении, в лесу, в собрании, в наших силах и власти, — ту самую вину мы здесь искупаем жертвенным возлиянием: Сваха!
Padapatha (Word Analysis)
यत् । ग्रामे । यत् । अरण्ये । यत् । सभायाम् । यत् । इन्द्रिये । यत् । एनः । चकृमा । वयम् । इदम् । तत् । अव-यजामहे । स्वाहा
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रामेin the village
ग्रामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरण्येin the forest
अरण्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सभायाम्in the assembly
सभायाम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसभा (प्रातिपदिक)
यदिif / whether
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
इन्द्रियेin the sense(-faculty) / in the organ
इन्द्रिये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनःsin / offense
एनः:
कर्म (चकार-सम्बद्धं ‘च’ सहितम्)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
ककृमाwe have done
ककृमा:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म (अवयजामहे इत्यस्य) / विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म (इदम्-समन्वयेन) / विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवयजामहेwe offer away / we make expiation by offering
अवयजामहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु) + अव (उपसर्ग)
स्वाहाsvāhā (oblational exclamation)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय-प्रयोगः)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes