Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya (general attribution)
Devata: Saṁyadvasu (northern guardian) with retinue; āpaḥ and vāta as functional powers
Chandas: Prose-yajus

अ॒यमु॑त्त॒रात्सं॒यद्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒श्चारि॑ष्टनेमिश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाप्स॒रसा॒वापो॑ हे॒तिर्वात॒: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ayam uttarāt saṁyadvasus tasya tārkṣyaś cāriṣṭanemiś ca senānīgrāmaṇyau | viśvācī ca ghr̥tācī cāpsarasāv āpo hetiḥ vātaḥ prahetiḥ tebhyo namo astu te no ’vantu te no mr̥ḍayantu te yaṁ dviṣmo yaś ca no dveṣṭi tameṣāṁ jambhe dadhmaḥ

Это, с севера, — Самьядвасу; ему принадлежат Таркшья и Ариштанеми — оба вожди, военачальник и староста общины. Вишвачи и Гхритачи — две апсары; воды — его скот; его — Хети (Оружие), Ветер и Прахети (Метательное оружие). Им да будет поклонение: да защитят они нас, да будут к нам милостивы; того, кого мы ненавидим и кто ненавидит нас, — того мы ввергаем в их пасть.

अ॒यम् । उ॑त्त॒रात् । सम्-यद्व॑सुः । तस्य॑ । तार्क्ष्यः॑ । च । अरि॑ष्ट-नेमिः । च । सेनानी-ग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ । च । घृ॒ताची॑ । च । अ॒प्स॒रसौ॑ । आपः॑ । हे॒तिः । वातः॑ । प्र-हे॑तिः । तेभ्यः॑ । नमः॑ । अस्तु । ते । नः । अवन्तु । ते । नः । मृडयन्तु । ते । यम् । द्वि॒ष्मः । यः । च । नः । द्वेष्टि । तम् । एषाम् । जम्भे॑ । दध्मः

अयम्this (one)
अयम्:
कर्तृ (निर्देशक/विषयः)
TypePronoun
Rootइदम्
उत्तरात्from the north
उत्तरात्:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तर
संयत्restrains / holds together
संयत्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-यम्
वसुःVasu (a deity-class)
वसुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसु
तस्यof him/of that
तस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootतद्
तार्क्ष्यःTārkṣya
तार्क्ष्यः:
कर्तृ/विषयः (नामनिर्देशः)
TypeProper noun
Rootतार्क्ष्य
and
:
TypeIndeclinable
Root
अरिष्टनेमिःAriṣṭanemi
अरिष्टनेमिः:
कर्तृ/विषयः (नामनिर्देशः)
TypeProper noun
Rootअरिष्टनेमि
and
:
TypeIndeclinable
Root
सेनानीarmy-leader
सेनानी:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootसेनानी
ग्रामण्यौthe two village-leaders
ग्रामण्यौ:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootग्रामणी
विश्वाचीViśvācī
विश्वाची:
कर्तृ/विषयः
TypeProper noun (Apsaras name)
Rootविश्वाची
and
:
TypeIndeclinable
Root
घृताचीGhṛtācī
घृताची:
कर्तृ/विषयः
TypeProper noun (Apsaras name)
Rootघृताची
and
:
TypeIndeclinable
Root
अप्सरसौthe two Apsarases
अप्सरसौ:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootअप्सरस्
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootअप्
हेतिःmissile; weapon; impulse
हेतिः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootहेति
वातःwind
वातः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootवात
प्रहेतिःforward-impulse; driving force
प्रहेतिः:
कर्तृ/विषयः
TypeNoun
Rootप्रहेति
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
सम्प्रदान (नमः-योगे)
TypePronoun
Rootतद्
नमःsalutation
नमः:
कर्म (अस्तु-योगे)
TypeNoun (indeclinable-like in usage)
Rootनमस्
अस्तुlet there be
अस्तु:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अवन्तुlet them protect
अवन्तु:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootअव्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
मृडयन्तुlet them be gracious / show mercy
मृडयन्तु:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootमृड्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
यम्whom
यम्:
कर्म (द्विष्मः-योगे)
TypeRelative pronoun
Rootयद्
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative pronoun
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
एषाम्of these (deities/forces)
एषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootएतद्
जम्भेin the jaws / in the crushing mouth
जम्भे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजम्भ
दध्मःwe place / we put
दध्मः:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootधा
S
Saṁyadvasu
T
Tārkṣya
A
Ariṣṭanemi
V
Viśvācī
G
Ghṛtācī
Ā
Āpaḥ (Waters)
V
Vāta (Wind)
H
Heti / Praheti (Weapon / Projected weapon)