Mantra 81
Rishi: VS healing sequence tradition.
Devata: Oṣadhayaḥ (as a collective), with Soma as associated power.
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh-like (to be verified).
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒श्वा॒व॒तीᳪ सो॑माव॒तीमू॒र्जय॑न्ती॒मुदो॑जसम् । आऽवि॑त्सि॒ सर्वा॒ ओष॑धीर॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये
Transliteration
aśvāvatī́ṃ somāvatī́m ūrjáyantīm údojasam | ā́vitsi sárvā o̍ṣadhī́r asmā́ áriṣṭatātaye
Translation
Богатую конями, богатую Сомой, питающую, изобилующую силой — да обретёшь ты все травы-целительницы для него, ради неповреждённого благополучия.
Padapatha (Word Analysis)
अश्वावतीम् । सोमावतीम् । ऊर्जयन्तीम् । उदोजसम् । आ-वित्सि । सर्वाः । ओषधीः । अस्मै । अरिष्ट-तातये ।
Word by Word
अश्वावतीम्having horses; rich in horses
अश्वावतीम्:
कर्म (विशेष्य: ओषधीः)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (प्रातिपदिक; अश्व + वत्)
सोमावतीम्possessing Soma; rich in Soma
सोमावतीम्:
कर्म (विशेष्य: ओषधीः)
TypeAdjective
Rootसोमावत् (प्रातिपदिक; सोम + वत्)
ऊर्जयन्तीम्strengthening; invigorating
ऊर्जयन्तीम्:
कर्म (विशेष्य: ओषधीः)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootऊर्ज् (धातु) → ऊर्जयन्त् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
उदोजसम्abounding in vigor/strength
उदोजसम्:
कर्म (विशेष्य: ओषधीः; ‘as possessing upward/abundant vigor’)
TypeNoun (compound used adjectivally)
Rootउद् + ओजस् (प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वित्सिknow; recognize
वित्सि:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु) — लोट्/आज्ञार्थे, मध्यमपुरुष
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्म
TypeAdjective/Pronoun
Rootसर्व (सर्व-शब्द)
ओषधीःmedicinal plants; herbs
ओषधीः:
कर्म
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
अस्मैfor this (person); to him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अरिष्टतातयेfor (the sake of) unharmedness; for freedom from injury
अरिष्टतातये:
प्रयोजन-सम्प्रदान (हेतु/उद्देश्य)
TypeNoun (compound)
Rootअरिष्टता (प्रातिपदिक) + ताति (प्रातिपदिक; ‘giving/attainment’)
Entities Mentioned
O
Oṣadhayaḥ (Medicinal Herbs, collective)S
Soma (associated power)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes