Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 35

त्रिपुरदाहानन्तरं देवभयः ब्रह्मस्तुतिश्च — Fear of the Gods after Tripura’s Burning and Brahmā’s Praise

Devanagari script

शंकर उवाच । हे विधे हे हरे देवाः प्रसन्नोऽस्मि विशेषतः । मनोऽभिलषितं ब्रूत वरं सर्वे विचा रतः

Transliteration

śaṃkara uvāca | he vidhe he hare devāḥ prasanno'smi viśeṣataḥ | mano'bhilaṣitaṃ brūta varaṃ sarve vicā rataḥ

Translation

Шанкара сказал: «О Видхе (Брахма), о Хари (Вишну), о боги — я особенно доволен. Обдумав как следует, скажите мне теперь все, какой дар (вара) желают ваши сердца».

Word by Word

• शंकरः: Śaṅkara
• शंकरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• हे: O
• हे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हे (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (vocative particle)

• विधे: O Vidhī (Brahmā)
• विधे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• हे: O
• हे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हे (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात

• हरे: O Hari (Viṣṇu)
• हरे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• देवाः: O gods / the gods
• देवाः: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रसन्नः: pleased
• प्रसन्नः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (√सद्/√सन् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘pleased’

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/विशेष-वाचक क्रियाविशेषण (adverb: especially)

• मनः: mind / heart
• मनः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र विशेषणस्य आधारः

• अभिलषितम्: desired
• अभिलषितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभिलषित (√लष्/√लष् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘desired’

• ब्रूत: tell (you all)
• ब्रूत: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextually neuter ‘boon’), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘all’ (qualifying देवाः)

• विचारतः: after due consideration
• विचारतः: Avyaya (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: विचारतस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘after consideration/reflectively’

Speaker

Lord Shiva (Shankara)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Shiva
• Brahma
• Vishnu
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights Śiva as the supreme bestower of anugraha (grace): when devotion and right purpose are present, even the highest gods approach him, and he invites them to ask for what supports dharma and spiritual welfare.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse reflects Saguna Śiva’s accessible, personal aspect—he speaks, becomes pleased, and grants boons. This is the same compassionate Lord worshipped through the Śiva-liṅga, where devotees seek his favor for both worldly order and liberation-oriented aims.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is to approach Śiva with deliberate intention (vicāra) and a clear heart: worship with pañcākṣarī japa (“Om Namaḥ Śivāya”) and simple liṅga-pūjā, then offer a dharmic saṅkalpa (prayer/boon-request) grounded in spiritual benefit.