Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 67

लिङ्गपूजनसंक्षेपः

Concise Teaching on Liṅga Worship / Śiva-arcana-vidhi

Devanagari script

ततः स्फटिकसंकाशं देवं निष्कलमक्षयम् । कारणं सर्वलोकानां सर्वलोकमयं परम्

Transliteration

tataḥ sphaṭikasaṃkāśaṃ devaṃ niṣkalamakṣayam | kāraṇaṃ sarvalokānāṃ sarvalokamayaṃ param

Translation

«Тогда (он узрел) Дэву, сияющего, как чистый хрусталь, — безчастного, неуничтожимого, — высшую Причину всех миров и вместе с тем Того, кто пронизывает и вмещает все миры.»

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereafter/from that’

• स्फटिक-संकाशम्: crystal-like, resembling crystal
• स्फटिक-संकाशम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्फटिक (प्रातिपदिक) + संकाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (स्फटिकवत् संकाशः); विशेषणम् (देवम्)

• देवम्: the deity
• देवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• निष्कलम्: partless, without divisions
• निष्कलम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निष्कल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवम्)

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवम्)

• कारणम्: the cause
• कारणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; (देवम्) इत्यस्य समानाधिकरण-विशेष्य/अप्पोज़िशन

• सर्व-लोकानाम्: of all worlds
• सर्व-लोकानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वे लोकाः) ततः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वलोकानाम्)

• सर्व-लोक-मयम्: consisting of all worlds
• सर्व-लोक-मयम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय (सर्वलोकः) ततः तत्पुरुषः (सर्वलोकमयः); विशेषणम् (कारणम्/देवम्)

• परम्: supreme
• परम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कारणम्/देवम्)

Speaker

Suta Goswami (narrating the Rudrasaṃhitā account to the sages of Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It points to Shiva as both transcendent and immanent: niṣkala (beyond limiting parts/attributes) yet sarvalokamaya (pervading all realms). In Shaiva Siddhanta terms, the Supreme Pati is the imperishable Cause who grants liberation by revealing His stainless, all-pervading nature.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse describes the niṣkala (formless) reality that the Shiva Linga signifies. Linga worship supports the mind in approaching the partless Supreme through a sacred symbol, moving from saguna contemplation (with form) toward realization of the nirguna/niṣkala essence.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as crystal-pure (sphaṭikasaṃkāśa) and imperishable while repeating the Panchakshara—“Om Namaḥ Śivāya”—letting the mind rest in the sense of the all-pervading Cause beyond divisions.