Rig Veda 8.97.10: Mandala 8, Sukta 97, Mantra 10

Sukta 8.97

Rishi: Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input)

Devata: Indra

Chandas: Likely Triṣṭubh (based on RV 8 style and verse length; confirm with metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वाः पृतना अभिभूतरं नरं सजूस्ततक्षुरिन्द्रं जजनुश्च राजसे । क्रत्वा वरिष्ठं वर आमुरिमुतोग्रमोजिष्ठं तवसं तरस्विनम् ॥

Transliteration

viśvā́ḥ pṛ́tanā abhí-bhū́taram náraṃ sa-jū́s tatakṣúr índraṃ jajánuś ca rājáse | kratvā́ váriṣṭhaṃ vára āmúrim utógram ójiṣṭhaṃ tavásaṃ tarásvinam ||

Translation

Все битвы, сойдясь воедино, выковали и породили Индру — Победоносного Мужа — для царственного владычества: наивысшего в kratu (воле-замысле), избраннейшего в высшем выборе, неотразимого в натиске, грозного, сильнейшего в силе, могучего, несущего победный порыв.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्तृ (विशेषणम्: पृतनाः)
• Type: Adjective
• Root: विश्व

• पृतनाः: battles, armies
• पृतनाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृतना

• अभिभूतरम्: more overpowering, more victorious
• अभिभूतरम्: कर्म (विशेषणम्: नरम्)
• Type: Adjective
• Root: अभि-भू (भू धातु) / अभिभूत (कृदन्त-विशेषण)

• नरम्: man, hero
• नरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नर

• सजूस्: together, in unison
• सजूस्: सम्बन्ध/प्रकार (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सजूस् (अव्यय)

• ततक्षुः: they fashioned, they formed
• ततक्षुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तक्ष्

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र

• जजनुः: they begot, they generated
• जजनुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जन्

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• राजसे: for sovereignty, for kingship
• राजसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: राजस्

• क्रत्वा: by (his) resolve/power of will
• क्रत्वा: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु

• वरिष्ठम्: most excellent
• वरिष्ठम्: कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
• Type: Adjective
• Root: वृ (वरणे) → वरिष्ठ (कृदन्त-विशेषण)

• वरः: the best, the choice one
• वरः: कर्तृ/विधेय (स्तुत्यर्थ-विशेषणात्मक)
• Type: Noun
• Root: वर

• आमुरिम्: distress/straitness; hostile pressure (RV sense)
• आमुरिम्: कर्म (उत्-ग्रहणेन सह)
• Type: Noun
• Root: आमुरि (प्रातिपदिक; RV-विशेष)

• उत: and also
• उत: समुच्चय/अपि-अर्थ
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• उग्रम्: fierce, formidable
• उग्रम्: कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
• Type: Adjective
• Root: उग्र

• ओजिष्ठम्: strongest
• ओजिष्ठम्: कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
• Type: Adjective
• Root: ओजस् → ओजिष्ठ (तमत्-प्रत्यय)

• तवसम्: mighty
• तवसम्: कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
• Type: Adjective
• Root: तवस्

• तरस्विनम्: possessing impetuous strength, vigorous
• तरस्विनम्: कर्म (विशेषणम्: इन्द्रम्)
• Type: Adjective
• Root: तरस्विन्