Rig Veda 8.95.6 — Mandala 8, Sukta 95, Mantra 6

Sukta 8.95

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

तमु ष्टवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वावृधुः । पुरूण्यस्य पौंस्या सिषासन्तो वनामहे ॥

Transliteration

tám u ṣṭavāma yáṃ gíra índram ukthā́ni vāvṛdhúḥ | purū́ṇy asyá paúṃsyā sisā́santo vanāmahe ||

Translation

Его мы восхвалим — Индру, которого речи и торжественные гимны (уктхи) взрастили. Стремясь обрести его многие мужские силы (пауṁсья), мы домогаемся завладеть ими как своим достоянием — силами победоносного бытия.

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म (स्तवामः इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, just
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• ष्टवाम: we praise
• ष्टवाम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तवते/स्तौति) ‘to praise’

• यम्: whom
• यम्: कर्म (वावृधुः इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गिरः: songs, hymns
• गिरः: कर्तृ (वावृधुः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: गिर् (स्त्री.) ‘song, hymn, voice’

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (वावृधुः/स्तवामः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)

• उक्थानि: recited hymns
• उक्थानि: कर्तृ (वावृधुः इत्यस्य; गिरः इत्यनेन सह समुच्चित-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: उक्थ (नपुं.) ‘recitation, hymn of praise’

• वावृधुः: have strengthened, increased
• वावृधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृध् ‘to grow, increase; to strengthen’

• पुरूणि: many
• पुरूणि: कर्म (वनामहे इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: पुरु (बहु) ‘many’

• अस्य: of him
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पौंस्या: manly powers, heroic deeds
• पौंस्या: कर्म (वनामहे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पौंस्य (नपुं.) ‘manly power, prowess’ (< पुंस्)

• सिषासन्तः: desiring, seeking
• सिषासन्तः: कर्तृ (वनामहे इत्यस्य)
• Type: Participle
• Root: √शास्/√शिष् (वैदिक) ‘to seek/aim at, desire, strive for’ (इच्छार्थक-देशिदेरिवेटिव)

• वनामहे: we win, we obtain
• वनामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वन् ‘to win, obtain’