Rig Veda 8.46.28: Mandala 8, Sukta 46, Mantra 28
Sukta 8.46
Devata: Vāyu (explicit) with a self-ruling divine power (possibly Soma/Indra) in hymn-form
Samhita Patha (Devanagari)
उचथ्ये वपुषि यः स्वराळुत वायो घृतस्नाः । अश्वेषितं रजेषितं शुनेषितं प्राज्म तदिदं नु तत् ॥
Transliteration
ucathyé vápūṣi yáḥ sva-rā́ḷ utá vāyo ghṛta-snā́ḥ | aśv-éṣitaṃ rájaḥ-éṣitaṃ śúnāiṣitaṃ prá ajma tád idáṃ nú tát ||
Translation
В произнесённом гимне — тот, кто самовластен в облике; и ты также, о Ваю, омытый гхи‑сиянием: гонимый конской силой, гонимый просторами, гонимый песьим чутьём; вперёд — путь. Это воистину То — ныне, здесь.
Word by Word
उचथ्येin the hymn-worthy (praise-) form / in the laudation
उचथ्ये:
अधिकारण
TypeNoun/Adjective
Rootउचथ्य (प्रातिपदिक; उचथ ‘स्तुति/उक्थ’ से)
वपुषिin (his) form/beauty
वपुषि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वराट्self-ruling, sovereign
स्वराट्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootस्वराट् (प्रातिपदिक; ‘स्व’+‘राज्’)
उतand / also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वायोO Vāyu
वायो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
घृतस्नाःbathed in ghee, ghee-anointed
घृतस्नाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootघृतस्ना (प्रातिपदिक; घृत+स्ना ‘घृत-स्नात/घृत-आर्द्र’)
अश्वेषितम्horse-driven / urged by horses
अश्वेषितम्:
कर्म
TypeAdjective (past passive participle) / Noun-like
Rootइष् (धातु ‘प्रेरणे/वेगे’) + अश्व (उपपद) → अश्व-इषित (कृदन्त)
रजेषितम्dust-driven / urged through dust
रजेषितम्:
कर्म
TypeAdjective (PPP)
Rootइष् (धातु) + रजस् (उपपद ‘धूलि/रजः’) → रज-इषित (कृदन्त)
शुनेषितम्dog-driven / urged by hounds
शुनेषितम्:
कर्म
TypeAdjective (PPP)
Rootइष् (धातु) + शुन (उपपद; ‘कुत्ता/श्वन्’ से) → शुन-इषित (कृदन्त)
प्राज्मthe forward course / the advance, onset
प्राज्म:
कर्म
TypeNoun
Rootप्राज्मन्/प्राज्म (प्रातिपदिक; ‘प्र’+अज्मन् ‘मार्ग/गमन/वेग’)
तत्that
तत्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इदम्this
इदम्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
नुnow / indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तत्that (very one)
तत्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.