Rig Veda 8.44.10: Mandala 8, Sukta 44, Mantra 10

Sukta 8.44

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

विप्रं होतारमद्रुहं धूमकेतुं विभावसुम् । यज्ञानां केतुमीमहे ॥

Transliteration

vípraṁ hótāram adrúhaṁ dhūmakétuṁ vibhā́vasum | yajñā́nāṁ kétum īmahe ||

Translation

Мы ищем Агни — вдохновенного хотара, не-обманывающего, со знаменем дыма, широко-сияющего, — знамение и путеводный свет наших жертвоприношений.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विप्रम्: the inspired sage / seer
• विप्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) < √विप्/√वेप् (कम्पने) (निरुक्त-सम्बन्धः) अथवा 'विप्' (प्रेरणे) इत्यादि व्युत्पत्तिः; व्यवहारतः प्रातिपदिकम्

• होतारम्: the Hotṛ-priest (invoker)
• होतारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक); √हु (यज्ञे/होमने) + तृ (कर्तरि) → होतृ

• अद्रुहम्: non-deceitful, not treacherous
• अद्रुहम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अ-द्रुह् (प्रातिपदिक); √द्रुह् (द्रोहे) + नञ् (अ-)

• धूमकेतुम्: smoke-bannered; having smoke as a sign (Agni)
• धूमकेतुम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: धूम-केतु (समास-प्रातिपदिक); धूम (smoke) + केतु (banner/mark, ray)

• विभावसुम्: all-shining, radiant
• विभावसुम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: वि-भावसु (प्रातिपदिक); वि + भावसु (shining/bright; from √भा (दीप्तौ) + वसु-प्रत्यय/नाम)

• यज्ञानाम्: of the sacrifices
• यज्ञानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक); √यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)

• केतुम्: the banner/mark; guiding light
• केतुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• ईमहे: we seek / we implore / we strive for
• ईमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √यम् (यच्छति/प्रयच्छति; ‘to seek/strive for’)—वेदिके ‘ईमहे’ इति आत्मनेपद-रूपम्