Rig Veda 8.25.1: Mandala 8, Sukta 25, Mantra 1

Sukta 8.25

Devata: Mitra-Varuṇa (dual; likely given the following verse explicitly names them)

Samhita Patha (Devanagari)

ता वां विश्वस्य गोपा देवा देवेषु यज्ञिया । ऋतावाना यजसे पूतदक्षसा ॥

Transliteration

tā́ vām víśvasya gopā́ devā́ devéṣu yajñíyā | ṛtávānā yajase pūtádakṣasā ||

Translation

Вы двое — хранители всего, божественные силы среди богов, достойные жертвенного приношения; блюдущие Риту (ṛtá), вы приходите, чтобы вас почитали, с очищенными для дела способностями.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ता: those two (f.)
• ता: कर्म (यजसे इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता (स्त्री.)

• वाम्: to/for you two; of you two
• वाम्: सम्प्रदान (यजसे इत्यस्य) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम) → वाम्

• विश्वस्य: of all; of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध (गोपा इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• गोपाः: guardians; protectors
• गोपाः: कर्तृ (देवा इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोपा (प्रातिपदिक; गो + पा ‘रक्षक’)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (यजसे इत्यस्य; संबोधनार्थेऽपि प्रयोगः सम्भवः)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यज्ञियाः: worthy of sacrifice; to be worshipped
• यज्ञियाः: कर्तृ (देवाः इत्यस्य विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + -य)

• ऋतावाना: you two who possess ṛta (cosmic order)
• ऋतावाना: कर्तृ (यजसे इत्यस्य; वाम् इत्यनेन सह युग्म-देवतासूचनम्)
• Type: Adjective
• Root: ऋतावन् (प्रातिपदिक; ऋत + वन्)

• यजसे: you worship; you sacrifice
• यजसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)

• पूतदक्षसा: with purified powers/strengths (you two)
• पूतदक्षसा: करण (यजसे इत्यस्य; ‘शुद्ध-शक्तिभ्याम्’ इति साधनभावः)
• Type: Adjective
• Root: पूत-दक्षस् (समास-प्रातिपदिक; पूत ‘शुद्ध’ + दक्षस् ‘बल/कौशल/शक्ति’)