Rig Veda 7.67.6: Mandala 7, Sukta 67, Mantra 6

Sukta 7.67

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi), traditional attribution for Maṇḍala 7

Devata: Aśvinau (the Ashvins)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.67; verse-level confirmation may vary by recension)

Samhita Patha (Devanagari)

अविष्टं धीष्वश्विना न आसु प्रजावद्रेतो अह्रयं नो अस्तु । आ वां तोके तनये तूतुजानाः सुरत्नासो देववीतिं गमेम ॥

Transliteration

aviṣṭáṃ dhīṣv aśvinā na ā́su prajā́vad réto áhrayaṃ no astu | ā́ vāṃ toké tánaye tū́tujānāḥ su-rátnāso deva-vī́tiṃ gamema ||

Translation

О Ашвины, да будет в наших силах духа охранено, невредимо творящее семя — богатое мощью нового становления; да не будет оно ущербным. К вам, в ребёнке и в потомстве, устремляясь и понуждаемые вперёд, да достигнем мы, обогащённые прекрасными сокровищами, боговедённого пути — дева-вити — вашего божественного водительства и наслаждения.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अविष्टम्: (may it be) protected/guarded
• अविष्टम्: कर्म (predicate of the implied object ‘नः’)
• Type: Verb (past passive participle used predicatively)
• Root: √अव् (रक्षणे) / अविṣṭa- (PPP)

• धीष्व: in (our) thoughts / in inspirations
• धीष्व: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: धी- (प्रज्ञा/धिया) + loc.pl.

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्प्रदान (addressed recipients)
• Type: Noun (dual vocative)
• Root: अश्विन्-

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• आसु: in these (women/wombs)
• आसु: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (आस्- ‘these’)

• प्रजावत्: having offspring / fruitful
• प्रजावत्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रजा-वत्

• रेतः: seed, semen
• रेतः: कर्म (that which is to be ‘uninjured/undiminished’)
• Type: Noun
• Root: रेतस्-

• अह्रयम्: unimpaired, not diminished
• अह्रयम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अ-ह्रय- (adj. ‘not failing/undiminished’; from √ह्रि/ह्रय् ‘to fail/abate’ in Vedic usage)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भुवि)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• वाम्: to you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• तोके: in the child / in offspring
• तोके: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: तोक-

• तनये: in the son / in progeny
• तनये: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: तनय-

• तूतुजानाः: hastening, speeding
• तूतुजानाः: कर्तृ (of ‘गमेम’)
• Type: Participle (present, intensive)
• Root: √तू (त्वरणे) / तूतुजान- (intensive pres. participle)

• सुरत्नासः: possessing good treasures
• सुरत्नासः: कर्तृ (of ‘गमेम’)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: सु-रत्न- (bahuvrīhi/tatpuruṣa adj.)

• देववीतिम्: the gods’ pursuit/help; divine favor
• देववीतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव-वीति-

• गमेम: may we go/attain
• गमेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम् (गत्यर्थे)