Rig Veda 7.34.6: Mandala 7, Sukta 34, Mantra 6

Sukta 7.34

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Collective divine helpers of the yajña; heroic-force requested (indraic coloring)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

त्मना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम् ॥

Transliteration

tmanā́ samátsu hinóta yajñáṃ dadhāta ketúṃ jánāya vīrám

Translation

Собственной силой, в схватках, гони вперёд жертвоприношение; утверди для народа знамя-«кету», ясный знак, — героя, ведущую мощь.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्मना: by oneself; with one’s own power
• त्मना: करण
• Type: Noun
• Root: त्मन् (प्रातिपदिक; आत्मन्-सम्बद्ध) / त्मना (इन्स्ट्रु. एक.)

• समत्सु: in battles; in conflicts
• समत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: समत्सु (प्रातिपदिक ‘समत्सु’ < समत्सर/समत्सु- ‘battle, conflict’)

• हि: indeed; for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• नोत: and not; nor (with emphasis ‘ut’)
• नोत: —
• Type: Indeclinable
• Root: न + उत

• हिनोत: impel; set in motion
• हिनोत: कर्तृ (अध्याहृतः ‘सः/त्वम्’), कर्म = यज्ञम्
• Type: Verb
• Root: हि (धातु) ‘to impel, set in motion, drive’

• यज्ञम्: the sacrifice; ritual
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज् ‘to worship, sacrifice’

• दधात: let (him) place; establish
• दधात: कर्तृ (अध्याहृतः), कर्म = केतुम्
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘to place, set, establish’

• केतुम्: a banner/sign; a guiding mark
• केतुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक) ‘banner; sign; light; intention’

• जनाय: for the people
• जनाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) ‘people, folk’

• वीरम्: a hero; champion
• वीरम्: कर्म (दधात्— ‘place/appoint a hero’) / अपि यज्ञस्य विशेषणार्थे
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक) ‘hero, man, champion’