Rig Veda 6.62.5 — Mandala 6, Sukta 62, Mantra 5

Sukta 6.62

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Aśvinau (Nāsatyā/Dasrā)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

ता वल्गू दस्रा पुरुशाकतमा प्रत्ना नव्यसा वचसा विवासे । या शंसते स्तुवते शम्भविष्ठा बभूवतुर्गृणते चित्रराती ॥

Transliteration

tā valgū dasrā puruśā́katamā pratnā́ navyasā vácasā vivāse | yā́ śáṃsate stuváté śámbhaviṣṭhā babhūvátur gṛṇaté citrá-rātī ||

Translation

Эти двое прекрасные, чудесные помощники (dasrā), сильнейшие в многообразных действенных свершениях — древние и всё же всегда новые, — я почитаю свежесложенным словом. Для того, кто возвещает, и для того, кто восхваляет, да станут они наиблагодатнейшими, даруя певцу пёстрое богатство Света.

Word by Word

• तौ: those two (they two)
• तौ: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वल्गू: beautiful, lovely
• वल्गू: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: वल्गु (प्रातिपदिक)

• दस्रा: wondrous, skillful (the Aśvins)
• दस्रा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: दस्र (प्रातिपदिक; अश्विनोः विशेषणम्)

• पुरुशाकतमौ: most mighty/most capable
• पुरुशाकतमौ: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: पुरुशाकतम (प्रातिपदिक; अतिशयार्थक)

• प्रत्ना: ancient, of old
• प्रत्ना: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• नव्यसा: with new (fresh)
• नव्यसा: करण
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)

• वचसा: speech, word
• वचसा: करण
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• विवासे: I honor / I worship
• विवासे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वस् (वस्/उष्-सेवा/उपासना; ‘to honor, to worship’), वि-उपसर्ग

• या: which (she/that)
• या: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शंसते: praises
• शंसते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √शंस् (to praise, recite)

• स्तुवते: lauds
• स्तुवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्तु (to praise)

• शम्भविष्ठा: most beneficent
• शम्भविष्ठा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: शम्भविष्ठ (प्रातिपदिक; शम्+भू ‘bringing welfare’ + इष्ठ superlative)

• बभूवतुः: they two have become
• बभूवतुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (to be, become)

• गृणते: to the singer/praiser
• गृणते: सम्प्रदान
• Type: Verb
• Root: √गॄ/गृ (to sing, praise)

• चित्रराती: (as) splendid-giving bounty / giver of brilliant gifts
• चित्रराती: कर्तृ
• Type: Noun (epithet/abstract)
• Root: चित्रराति (प्रातिपदिक; ‘varied/bright gifts’)