Rig Veda 6.5.3 — Mandala 6, Sukta 5, Mantra 3
Sukta 6.5
Devata: Agni (Jātavedas)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं विक्षु प्रदिवः सीद आसु क्रत्वा रथीरभवो वार्याणाम् । अत इनोषि विधते चिकित्वो व्यानुषग्जातवेदो वसूनि ॥
Transliteration
tvaṃ vikṣu pra-divaḥ sīda āsu kratvā rathīr abhavo vāryāṇām | ata inoṣi vidhate cikitvo vy ānuṣak jāta-vedo vasūni ||
Translation
Ты восседаешь среди племён, о пришедший из светлых высот; по своей воле ты становишься колесничим желанных даров. Потому ты продвигаешь богатства для совершающего служение — о сознающий Знающий, Джатаведас, — распределяя их по должной череде.
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विक्षुamong the clans/settlements
विक्षु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविś् (प्रातिपदिक: विक्ष्/विक्षु- ‘settlement, clan’)
प्रदिवःof the high heaven
प्रदिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रदिव् (प्रातिपदिक; ‘highest heaven/upper sky’)
सीदsit down; take your seat
सीद:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
आसुin these (places/abodes)
आसु:
अधिकरण
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रत्वाby (your) resolve/insight
क्रत्वा:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
रथीःa charioteer/rider
रथीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक; ‘charioteer, rider’)
अभवःyou became
अभवः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
वार्याणाम्of the desirable (treasures)
वार्याणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवार्य (प्रातिपदिक; ‘choice, excellent, desirable (goods)’)
अतthen; therefore
अत:
(सम्बन्धसूचक/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ/अत् (निपात; वैदिक)
इत्indeed
इत्:
(बलार्थ/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात; emphatic)
इनोषिyou impel/advance
इनोषि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइन्/इनु (धातु; ‘to set in motion, impel, further’)
विधतेto the worshipper
विधते:
सम्प्रदान
TypeNoun (agent)
Rootवि-धा (धातु) → विधत् (प्रातिपदिक; ‘worshipper/ordainer’, esp. ‘one who performs worship’)
चिकित्वः(you) the wise/knowing one
चिकित्वः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootचित् (धातु) → कृत्/कृदन्त: चिकित्वस् (विशेषण; ‘wise, perceptive’)
व्यानुषक्successively; continuously
व्यानुषक्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (adverb)
Rootअनु-षञ्ज्/सज् (धातु) + वि/व्य् (उपसर्ग/प्रत्ययात्मक अव्यय; ‘in succession, continuously’)
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (proper epithet)
Rootजात-वेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषण)
वसूनिwealths; goods
वसूनि:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक; ‘good, wealth’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.