Rig Veda 6.22.10: Mandala 6, Sukta 22, Mantra 10

Sukta 6.22

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra (Vajrin)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ संयतमिन्द्र णः स्वस्तिं शत्रुतूर्याय बृहतीममृध्राम् । यया दासान्यार्याणि वृत्रा करो वज्रिन्त्सुतुका नाहुषाणि ॥

Transliteration

ā saṃyátam indra ṇaḥ svastíṃ śatru-tū́ryāya bṛhatī́m amṛ́dhrām | yayā dāsā́ny ā́ryāṇi vṛtrā́ káraḥ vajrin sutúkā nā́huṣāṇi ||

Translation

Приблизься и запряги нам, о Индра, благополучие — великое и неодолимое — для одоления враждебных сил. Им, о ваджрин, сделай дасы и вритры, и враждебные устроения, — легко отгоняемыми, чтобы арийская природа шла вперёд в победе.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards; hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga)

• संयतम्: well-restrained; well-directed; well-ordered
• संयतम्: Karma (qualifier of the object ‘svastim’)
• Type: Adjective
• Root: सम् + यम् (धातु) → संयत (ppp)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana (addressed deity)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• नः: our; of us
• नः: Ṣaṣṭhī-sambandha (possessor/relational)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)

• स्वस्तिम्: well-being; welfare; blessing
• स्वस्तिम्: Karma (object to be brought)
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• शत्रुतूर्याय: for the overcoming of enemies; for enemy-conquest
• शत्रुतूर्याय: Sampradāna (purpose/for the sake of)
• Type: Noun
• Root: शत्रु-तूर्य (प्रातिपदिक; tatpuruṣa)

• बृहतीम्: great; lofty; expansive
• बृहतीम्: Karma (qualifier of the object)
• Type: Adjective
• Root: बृहती (प्रातिपदिक)

• अमृध्राम्: unharming; unassailable; not to be injured
• अमृध्राम्: Karma (qualifier of the object)
• Type: Adjective
• Root: अमृध्र (a- + मृध्र ‘harmful/hostile’; prātipadika)

• यया: by which
• यया: Karaṇa (instrument/means)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• दासान्: Dāsas; hostile tribes/foes
• दासान्: Karma (object of करोः)
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिक)

• आर्याणि: Aryan (peoples); the noble ones
• आर्याणि: Karma (second object/complement with करोः: ‘make … into …’)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)

• वृत्रा: obstacles; Vṛtra-like foes
• वृत्रा: Karma (appositional/parallel object with दासान्)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• करोः: you make; you render
• करोः: Kriyā (verbal action); governs objects
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• वज्रिन्: O wielder of the thunderbolt
• वज्रिन्: Sambodhana (addressed epithet of Indra)
• Type: Noun
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक)

• सुतुकाः: well-impelled; well-driven; well-hastening
• सुतुकाः: Karma-sāmānādhikaraṇa (predicative complement)
• Type: Adjective
• Root: सु-तुक (प्रातिपदिक; su- + tuká)

• नाहुषाणि: Nāhuṣa (people/tribes); Nāhuṣa-ones
• नाहुषाणि: Karma (object/complement with करोः; parallel to आर्याणि)
• Type: Noun/Adjective (ethnonym)
• Root: नाहुष (प्रातिपदिक)