Rig Veda 5.54.2: Mandala 5, Sukta 54, Mantra 2

Sukta 5.54

Rishi: Śyāvāśva Ātreya

Devata: Maruts (with Trita and Waters as associated figures)

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

प्र वो मरुतस्तविषा उदन्यवो वयोवृधो अश्वयुजः परिज्रयः । सं विद्युता दधति वाशति त्रितः स्वरन्त्यापोऽवना परिज्रयः ॥

Transliteration

prá vo marutas taviṣā́ udanyávo vayaḥ-vṛ́dho aśva-yújaḥ pári-jrayaḥ | sáṁ vi-dyútā dádhati vā́śati tritáḥ sváranty ā́po ’vanā́ pári-jrayaḥ ||

Translation

Вперёд — для вас, о Маруты: могучие, несущие воды, умножающие жизненную силу, впрягающие коней, идущие круговыми путями. Они вместе утверждают молнию; Трита взывает; воды гремят из глубин, обходя в своём круговом течении.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• वः: to you / for you
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत्

• तविषा: with might, by strength
• तविषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: तविषा

• उदन्यवः: watery, rain-bringing
• उदन्यवः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: उदन्य (उदन्/उदक-सम्बद्ध)

• वयोवृधः: increasing vitality/strength
• वयोवृधः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वयो-वृध (वयस् + √वृध्)

• अश्वयुजः: yoked with horses
• अश्वयुजः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अश्व-युज्

• परिज्रयः: the encircling/roaming ones
• परिज्रयः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: परि-ज्रि (परि + √ज्रि/ज्रय ‘to go/roam’ → ‘परिज्रय’)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/निपात)

• विद्युता: with lightning
• विद्युता: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: विद्युत्

• दधति: they place, they set
• दधति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• वाशति: roars, cries out
• वाशति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वाश्/√वश् (वाशति ‘to roar/cry’)

• त्रितः: Trita (a Vedic deity/figure)
• त्रितः: Kartā
• Type: Proper Noun
• Root: त्रित (देवनाम) / ‘तृतीय’ से भिन्न

• स्वरन्ति: they resound
• स्वरन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √स्वर् (स्वरति ‘to sound’)

• आपः: the waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आप् (pl. ‘waters’)

• अवना: with aid/protection
• अवना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अवना (अव ‘to protect/aid’ से; ‘help, protection’)

• परिज्रयः: encircling/roaming (ones)
• परिज्रयः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: परि-ज्रि (परि + √ज्रि/ज्रय)