Rig Veda 3.6.11: Mandala 3, Sukta 6, Mantra 11

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.6)

Devata: Agni (bestower of iḷā, rayi, and progeny)

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

Transliteration

iḷā́m agne purudáṃsaṃ saníṃ góḥ śaśvattamáṃ havamānā́ya sādha | syā́n naḥ sūnús tánayo vijā́vā́gne sā́ te sumatír bhūtv asmē ||

Translation

О Агни, соверши для призывающего Илу — многодейственную, — непреходящее обретение Коровы, устойчивое достижение Света. Да будет у нас сын, растущий отпрыск, победоносный в жизненной брани. О Агни, да станет это твоей благой милостью к нам.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इळाम्: Iḷā (the goddess of nourishment/oblation)
• इळाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इळा (प्रातिपदिक) / इडा

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुदंसम्: of many wondrous deeds
• पुरुदंसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पुरुदंस (प्रातिपदिक; पुरु- + दंस)

• सनिम्: gain, winning
• सनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक; ‘प्राप्ति/लाभ’)

• गोः: of the cow; of cattle
• गोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• शश्वत्तमम्: most enduring, ever-lasting
• शश्वत्तमम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शश्वत् (अव्यय/प्रातिपदिक) + तमप्

• हवमानाय: to the one who is invoking (you)
• हवमानाय: सम्प्रदान
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √ह्वे (ह्वा) ‘आह्वाने’ → हवमान (वर्तमानकृदन्त)

• साध: grant; accomplish
• साध: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √साध् ‘सिद्धौ/साधने’

• स्यात्: may he be
• स्यात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् ‘भुवि’

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सूनुः: son
• सूनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• तनयः: offspring
• तनयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• विजावा: strong/impetuous; vigorous
• विजावा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: विजाव (प्रातिपदिक; वि- + जाव ‘वेग/बल’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सा: that; she/it (that one)
• सा: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुमतिः: good will; gracious favor
• सुमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सुमति (प्रातिपदिक; सु- + मति)

• भूतु: let it be
• भूतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू ‘भवने’

• अस्मे: among us; for us
• अस्मे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)