Rig Veda 3.58.2: Mandala 3, Sukta 58, Mantra 2

Sukta 3.58

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (cycle attribution)

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सुयुग्वहन्ति प्रति वामृतेनोर्ध्वा भवन्ति पितरेव मेधाः । जरेथामस्मद्वि पणेर्मनीषां युवोरवश्चकृमा यातमर्वाक् ॥

Transliteration

suyúg vahanti práti vām ṛténōrdhvā́ bhavanti pitaréva médhāḥ | járēthām asmád ví paṇér manīṣā́ṁ yuvór ávaś cakṛmá yātam arvā́k ||

Translation

Ваши хорошо впряжённые силы несут вас сюда по закону Ṛta; наши вознесённые разумения восстают, как мудрости Отцов. Крепните ради нас и разметайте скупца стеснённую мысль; мы сотворили вашу защиту — придите к нам, приблизьтесь.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सुयुग्वहन्ति: they convey/bring well-yoked (cars/teams)
• सुयुग्वहन्ति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: सु-युग (प्रातिपदिक) + वह् (धातु)

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• वाम्: to you two / of you two
• वाम्: Sampradāna (लक्ष्य) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• ऋतेन: by/with ṛta (cosmic order, truth)
• ऋतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• ऊर्ध्वाः: upright, raised
• ऊर्ध्वाः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• भवन्ति: they become/are
• भवन्ति: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• पितरः: fathers
• पितरः: Kartā (उपमान-रूपेण) / सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: (उपमा) —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• मेधाः: insights/wisdoms, inspired thoughts
• मेधाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मेधा (प्रातिपदिक)

• जरेथाम्: may you two be praised / may you two grow strong (be invigorated)
• जरेथाम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: जर्/जॄ (धातु ‘जरा/जरण’ = स्तु/प्रशंस्/वृद्धि-भाव)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• वि: apart, away, forth
• वि: (क्रियाविशेषण) —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• पणेः: of the Paṇi (niggard/hoarder; mythic adversary)
• पणेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पणि (प्रातिपदिक)

• मनीषाम्: thought, intention, counsel
• मनीषाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• युवोः: of you two
• युवोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अवः: help, protection, favor
• अवः: Karma
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक)

• चक्रिम: I have done/made
• चक्रिम: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• यातम्: come/go (you two)!
• यातम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अर्वाक्: hither, towards here
• अर्वाक्: Adhikaraṇa (दिशा) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय)