Rig Veda 3.17.5: Mandala 3, Sukta 17, Mantra 5

Sukta 3.17

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्त्वद्धोता पूर्वो अग्ने यजीयान्द्विता च सत्ता स्वधया च शम्भुः । तस्यानु धर्म प्र यजा चिकित्वोऽथ नो धा अध्वरं देववीतौ ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.17.5

Transliteration

yás tvád dhótā pū́rvo agne yájīyān dvitā́ ca sáttā svadháyā ca śambhúḥ | tásyā́nu dhárma prá yajā cikitvó’thā no dhā adhvaráṃ devávītau ||

Translation

Тот, кто был твоим первым хотаром, о Агни, — более достойным почитания, — кто также есть второе присутствие, самодержавный в своей свадхе и дарующий благо: следуя его дхарме-установлению, жертвуй вперёд с сознательным знанием; затем устрой нам путь адхвары в бого-приветствии.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वत्: from you
• त्वत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• होता: the Hotṛ-priest (invoker)
• होता: Kartā
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice/offer’ से)

• पूर्वः: former, earlier
• पूर्वः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (Sambodhana)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• यजीयान्: more worshipful / better at sacrifice
• यजीयान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: यजीयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship/sacrifice’)

• द्विता: a second time; again
• द्विता: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: द्विता (अव्यय)

• च: and
• च: (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• सत्ता: being; true existence
• सत्ता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक; √अस् ‘to be’) + -ता (भावप्रत्यय)

• स्वधया: by (your) own power / by svadhā
• स्वधया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• शम्भुः: beneficent one; bringer of welfare
• शम्भुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)

• तस्य: of him/that
• तस्य: (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनु: according to; following
• अनु: (Preverb/Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• धर्म: law; established order; rite
• धर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: धर्मन् (प्रातिपदिक; √धृ ‘to hold’)

• प्र: forth; forward
• प्र: (Preverb)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• यज: sacrifice! worship!
• यज: (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √यज्

• चिकित्वः: O wise one
• चिकित्वः: (Sambodhana)
• Type: Adjective
• Root: चिकित्वस् (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/know’ से; ‘knowing, wise’)

• अथ: then; now
• अथ: (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• नः: to us; for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धा: place; establish
• धा: (Predicate)
• Type: Verb
• Root: √धा

• अध्वरम्: sacrificial rite
• अध्वरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• देववीतौ: in the divine seeking/feast; at the gods’ coming
• देववीतौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: देववीति (प्रातिपदिक; देव + वीति ‘pursuit/coming/feast’)