Rig Veda 10.87.1: Mandala 10, Sukta 87, Mantra 1

Sukta 10.87

Devata: Agni (protector against Rakṣas/Yātudhānas)

Samhita Patha (Devanagari)

रक्षोहणं वाजिनमा जिघर्मि मित्रं प्रथिष्ठमुप यामि शर्म । शिशानो अग्निः क्रतुभिः समिद्धः स नो दिवा स रिषः पातु नक्तम् ॥

Transliteration

rakṣó-haṇaṃ vā́jinam ā́ jigharmi mitráṃ práthiṣṭham úpa yāmi śárma | śiśā́no agníḥ krátubhiḥ sámiddhaḥ sá no divā́ sá riṣáḥ pātu náktam ||

Translation

Я возжигаю и устремляю вперёд быстрого, сокрушающего ракшасов; к Митре, прочно утверждённому Другу, подхожу как к прибежищу. Агни, пылающий целеустремлёнными волями, разожжённый нашими деяниями, — да хранит он нас днём, да хранит он нас от вреда ночью.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रक्षोहणम्: the slayer of demons (Rakṣas)
• रक्षोहणम्: कर्म
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: रक्षस्- + हन् (√हन् ‘to slay’) → रक्षो-हन् (तत्पुरुष)

• वाजिनम्: the prize-winning/strong (one), the racer
• वाजिनम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन्-

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• जिघर्मि: I anoint / I apply (as with ghee), I invoke with offering
• जिघर्मि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √घृ/√घ्र (घर्म्/घृ ‘to sprinkle, anoint; to make hot/bright’ in Vedic usage; here ‘to anoint/approach with offering’)

• मित्रम्: Mitra
• मित्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मित्र-

• प्रतिष्ठम्: firmly established, steadfast
• प्रतिष्ठम्: कर्म
• Type: Adjective (kṛdanta used adjectivally)
• Root: प्र- + √स्था ‘to stand’ → प्रतिष्ठ (स्थिर/स्थापित) (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात)

• यामि: I go / I approach
• यामि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √या ‘to go’

• शर्म: shelter, protection
• शर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्मन्-

• शिशानः: sharpening/impelling himself; keen, eager
• शिशानः: कर्तृ (अग्नेर् विशेषणत्वेन)
• Type: Participle
• Root: √शा/√शी (Vedic) ‘to sharpen, whet; to impel’ → शिशान (परिपूर्ण/वर्तमान कृदन्त)

• अग्निः: Agni (Fire)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि-

• क्रतुभिः: with powers/intentions, with rites/insights
• क्रतुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु-

• समिद्धः: kindled, fully inflamed
• समिद्धः: कर्तृ (अग्नेर् विशेषणत्वेन)
• Type: Participle
• Root: सम्- + √इध् ‘to kindle’ → समिद्ध (भूतकृदन्त)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• नः: of us, our
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (enclitic)

• दिवा: by day
• दिवा: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable (temporal adverb)
• Root: दिव्- (दिव्/द्यौः) → दिवा (अव्ययीभाव/निपातवत्)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• रिषः: from harm, from injury
• रिषः: अपादान
• Type: Noun
• Root: रिष्- (स्त्री/पुं ‘harm, injury’; Vedic form)

• पातु: may he protect
• पातु: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √पा ‘to protect’

• नक्तम्: by night
• नक्तम्: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable (temporal adverb)
• Root: नक्तम्