Rig Veda 10.73.7 — Mandala 10, Sukta 73, Mantra 7
Sukta 10.73
Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कृण्वान ऋषये विमायम् । त्वं चकर्थ मनवे स्योनान्पथो देवत्राञ्जसेव यानान् ॥
Transliteration
tváṃ jaghántha námuciṃ makhasyúṃ dā́sāṃ kṛṇvāná ṛ́ṣaye vímāyam | tváṃ cakártha mánave syonā́n pátho deva-trā́ñjásā-iva yā́nān ||
Translation
Ты поразил Намучи, искажателя жертвоприношения, — того дасу, — делая препятствующего подвластным прозорливой мере риши. Ты устроил для Ману благие, уютные пути — боговедущие стези, прямые, как при прямом шествии.
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जघन्थyou slew
जघन्थ:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
नमुचिम्Namuci
नमुचिम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootनमुचि (प्रातिपदिक; नाम)
मखस्युम्the sacrificer’s foe / one hostile to the rite
मखस्युम्:
कर्म (नमुचिम्-विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootमखस्यु (प्रातिपदिक)
दासम्the Dāsa (demon/foe)
दासम्:
कर्म (नमुचिम्-अपि)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
कृण्वानःdoing, making
कृण्वानः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण; सहक्रिया)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु)
ऋषयेfor the seer
ऋषये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
विमायम्special power/skill; wondrous might
विमायम्:
कर्म (कृण्वानः—किं? )
TypeNoun (abstract)
Rootविमाय (प्रातिपदिक; ‘विमाया’/‘विमाय’ = विशेष-शक्ति/कौशल)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चकर्थyou made
चकर्थ:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
मनवेfor Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/ancestor)
Rootमनु (प्रातिपदिक)
स्योनान्pleasant, easy, kindly
स्योनान्:
कर्म (पथः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक)
पथःpaths
पथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
देवत्रान्godward, toward the gods
देवत्रान्:
कर्म (पथः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदेवत्र (प्रातिपदिक; दिशावाचक/अव्ययीभावार्थ)
जसेवas if swiftly; quickly
जसेव:
—
TypeAdverbial (compound-like)
Rootजसु (प्रातिपदिक) + इव (उपमा-अव्यय)
यानान्ways, courses; journeys
यानान्:
कर्म (पथः-सम्बद्धम्)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.