Rig Veda 10.49.7 — Mandala 10, Sukta 49, Mantra 7
Sukta 10.49
Rishi: As RV 10.49 (same hymn unit)
Devata: Indra (in solar relation)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः प्रैतशेभिर्वहमान ओजसा । यन्मा सावो मनुष आह निर्णिज ऋधक्कृषे दासं कृत्व्यं हथैः ॥
Transliteration
ahaṃ sū́ryasya pári yāmy āśúbhiḥ práitaśebhir váhamāna ójasā | yán mā sā́vo mánuṣa ā́ha nírṇije ṛ́dhak kṛ́ṣe dā́saṃ kṛ́tvyaṃ háthaiḥ ||
Translation
Я обхожу вокруг Солнца, несомый стремительными силами, влекомый светлыми конями, переносимый могуществом. Когда человеческий побудитель призывает меня к явлению сияния, я отделяю и сокрушаю враждебную тьму — ту, что достойна быть лишённой силы, — решительными ударами.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
अधिकारण/दिशा-सम्बन्ध (परितः)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
यामिI go / I move
यामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
आशुभिःwith the swift (ones)
आशुभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootआशु (प्रातिपदिक)
प्रैतशेभिःwith the praitaśa (steeds)
प्रैतशेभिः:
करण
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootप्रैतश (प्रातिपदिक; ‘dappled/bright’—esp. of horses)
वहमानःbeing borne / riding
वहमानः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootवह् (धातु) + शानच्
ओजसाwith might / by strength
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
यत्that which
यत्:
कर्म (यद्-तद् सम्बन्ध)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सावःthe incitement / impulse
सावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसाव (प्रातिपदिक; ‘impulsion/instigation’, also ‘pressing/drive’)
मनुषःof Manu / of man
मनुषः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) → मनुष (वृत्त्यन्त)
आहsaid
आह:
क्रिया
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु; ‘to say’)
निर्णिजःof the covering/armour
निर्णिजः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनिर्णिज् (प्रातिपदिक; ‘garment/armour, covering, splendour’)
ऋधक्apart, separately
ऋधक्:
अधिकारण (रीत्या)
TypeIndeclinable
Rootऋधक् (अव्यय)
कृषेI make / I do
कृषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु; ‘to do/make’)
दासम्a Dāsa / enemy
दासम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
कृत्व्यम्to be done / fit to be made (subdued)
कृत्व्यम्:
कर्म (विशेषण)
TypeVerbal adjective (gerundive)
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (भाव्य/कर्तव्य)
हथैःwith blows / with weapons
हथैः:
करण
TypeNoun
Rootहथ (प्रातिपदिक; ‘blow/weapon, stroke’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.