Rig Veda 10.3.4 — Mandala 10, Sukta 3, Mantra 4
Sukta 10.3
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अस्य यामासो बृहतो न वग्नूनिन्धाना अग्नेः सख्युः शिवस्य । ईड्यस्य वृष्णो बृहतः स्वासो भामासो यामन्नक्तवश्चिकित्रे ॥
Transliteration
asyá yā́māso bṛható ná vagnū́n indhā́nā agnéḥ sákhyuḥ śivásya | ī́ḍyasya vṛ́ṣṇo bṛhatáḥ svā́so bhā́māso yā́mann aktávaś cikitre ||
Translation
Эти шествия Великого — как стремительные языки пламени — разжигают дружелюбного и благого Агни. У досточтимого могучего, Великого, его собственные сияния идут своим путём — помазанные, бодрствующие, чтобы различать.
Word by Word
अस्यof this (of him/it)
अस्य:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
यामासःcourses/paths; goings
यामासः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक)
बृहतःof the great
बृहतः:
सम्बन्ध (genitival qualifier)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
नlike/as
न:
—
TypeParticle
Rootन
वग्नून्(as) the wagons/vehicles (vagnú-)
वग्नून्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootवग्नु (प्रातिपदिक)
इन्धानाःkindling; being kindled
इन्धानाः:
कर्तृ (agreeing with subject)
TypeParticiple
Rootइन्ध् (धातु) → इन्धान (शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्युःof the friend; of the companion
सख्युः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक; irregular gen. sg.)
शिवस्यof the auspicious/benign
शिवस्य:
सम्बन्ध (qualifier)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
ईड्यस्यof the praiseworthy
ईड्यस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootईड्य (प्रातिपदिक; from √ईड्/ईळ् ‘to praise’)
वृष्णःof the bull; of the mighty one
वृष्णः:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
बृहतःof the great
बृहतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
स्वासःsisters; (female) companions/kinswomen
स्वासः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootस्वसृ/स्वसा (प्रातिपदिक; ‘sister’, RV often ‘kinswomen’)
भामासःsplendours; lights
भामासः:
कर्तृ (appositional subject)
TypeNoun
Rootभाम (प्रातिपदिक)
यामन्in the course; on the way
यामन्:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक)
अक्तवःanointed; gleaming
अक्तवः:
कर्तृ (agreeing with subject)
TypeAdjective
Rootअक्त (प्रातिपदिक; from √अञ्ज्/अक्त ‘smeared, anointed’; RV: ‘bright/gleaming, anointed’)
चand
च:
—
TypeConjunction
Rootच
चिकित्रेhas perceived/has become aware; shines forth knowingly
चिकित्रे:
क्रिया (finite verb)
TypeVerb
Root√चित् (धातु) → चिकीत्रे (परिप्रसन्न/परफेक्ट रूप, आत्मनेपद)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.