Rig Veda 1.67.6: Mandala 1, Sukta 67, Mantra 6

Sukta 1.67

Rishi: Parāśara (traditional attribution for RV 1.65–1.72, Agni hymns; internal style supports an early Agni cycle)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (likely; RV 1.67 is predominantly Triṣṭubh—verify pāda syllable counts in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रिया पदानि पश्वो नि पाहि विश्वायुरग्ने गुहा गुहं गाः ॥

Transliteration

priyā́ padā́ni paśvó ní pāhi viśvā́yur agne guhā́ gúhaṃ gāḥ ॥

Translation

Охраняй, как должно, милые следы лучей — светлых стад. О Агни, всежизненный, входи в пещеру за пещерой, разыскивая их в сокровенных местах.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रियाः: dear, beloved
• प्रियाः: Karma (पदानि इति कर्मपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय- (प्रातिपदिक)

• पदानि: steps/footprints; places
• पदानि: Karma
• Type: Noun
• Root: पद- (प्रातिपदिक)

• पश्वः: of the cattle/animals
• पश्वः: Sambandha (षष्ठी—सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: पशु- (प्रातिपदिक)

• नि: down, in; (as preverb) thoroughly
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• पाहि: protect! guard!
• पाहि: (क्रिया) —; कर्ता: (त्वम्) अग्ने
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) ‘रक्षणे’

• विश्वायुः: having all life; of universal lifespan/vitality
• विश्वायुः: Kartā (सम्बोधन-सम्बन्धेन कर्तृपदस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्व- + आयुस् (समासः; प्रातिपदिकम्)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Kartā (सम्बोधन—क्रियायाः कर्तरि निर्देशः)
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• गुहा: in hiding; secretly
• गुहा: Adhikaraṇa (स्थान/प्रकार-निर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: गुहा (अव्यय/निपातः; ‘गुह्’ धातोः भावे/स्थाने निष्पन्नम्)

• गुहम्: a hiding-place; cave/secret place
• गुहम्: Karma (गाः इत्यस्य कर्म; ‘गुहं गाः’ = ‘गुहां गच्छ’)
• Type: Noun
• Root: गुह- (प्रातिपदिक; ‘गुहा’/‘गुह्’ से सम्बद्ध)

• गाः: go! proceed!
• गाः: (क्रिया) —; कर्ता: (त्वम्) अग्ने
• Type: Verb
• Root: गा (धातु) ‘गत्यर्थे’