HomeRig VedaMandala 1Sukta 166Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 1.166.9: Mandala 1, Sukta 166, Mantra 9

Sukta 1.166

Rishi: Agastya
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)

विश्वानि भद्रा मरुतो रथेषु वो मिथस्पृध्येव तविषाण्याहिता । अंसेष्वा वः प्रपथेषु खादयोऽक्षो वश्चक्रा समया वि वावृते ॥

viśvāni bhadrā maruto ratheṣu vo mithaspṛdhyāiva taviṣāṇy āhitā | aṃseṣvā vaḥ pra-patheṣu khādayo 'kṣo vaś cakrā samayā vi vavṛte ||

Все благие силы возложены на ваши колесницы, о Маруты, словно в взаимном состязании мощи. На ваших плечах, на путях устремления, — кусающе-острые кромки; ваша ось и ваши колёса вместе катятся вперёд, в совершенном согласии времени.

विश्वानिall
विश्वानि:
कर्म (भद्रा इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भद्राauspicious (things/powers)
भद्रा:
कर्म (आहितानि इति कर्मपदम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
रथेषुin (your) chariots
रथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मिथःmutually
मिथः:
अधिकरण/रीति (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथस् (अव्यय)
स्पृध्यas if in rivalry/competition
स्पृध्य:
हेतु/रीति (उपमानपदस्य अङ्गम्)
TypeVerbal adjective/participle (indeclinable-like in compound)
Rootस्पृध् (धातु) → स्पृध्य (कृदन्त, ल्यप्/तुमुनादि-प्रयोगः; वैदिके ‘-य’ रूपम्)
इवlike, as if
इव:
उपमान-द्योतक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
तविषाणिmighty powers/forces
तविषाणि:
कर्म (आहितानि इति)
TypeNoun
Rootतविष (प्रातिपदिक)
आहितानिplaced, set (upon you/therein)
आहितानि:
कर्म (विश्वानि भद्रा… तविषाणि—एतानि)
TypeParticiple
Rootआ-धा (धातु) → आहित (कृदन्त, क्त)
अंसेषुon the shoulders
अंसेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
विकल्प
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
प्रपथेषुon the forward paths / highways
प्रपथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रपथ (प्रातिपदिक)
खादयःthe ‘khādi’ fittings (chariot-parts)
खादयः:
कर्ता (वि वावृते इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootखादि (प्रातिपदिक; ‘खादि’ = अलङ्कार/उपकरणविशेषः, वैदिके रथाङ्गेषु कील/खादि-नाम)
अक्षःthe axle
अक्षः:
कर्ता (वि वावृते इति)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
चक्राthe wheels
चक्रा:
कर्ता (वि वावृते इति)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
समयाtogether / in due order
समया:
करण/रीति (यथा ‘समया’ = together, in due course)
TypeIndeclinable (adverbial instrumental) / Noun-form used adverbially
Rootसमय (प्रातिपदिक) / सम्-अय (धात्वर्थ-निष्पन्नः; ‘समया’ = सम्यक्/एकस्मिन् काले)
विapart, forth (intensifier/distributor)
वि:
क्रियाविशेषण (वावृते इति)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वावृतेrolls/turns (keeps revolving)
वावृते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (धातु; वैदिके पुनरुक्त-प्रयोगः ‘वा-वृ’)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App