Rig Veda 1.151.9: Mandala 1, Sukta 151, Mantra 9

Sukta 1.151

Rishi: Māmateya (traditional)

Devata: Mitra-Varuṇa (dual)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

रेवद्वयो दधाथे रेवदाशाथे नरा मायाभिरितऊति माहिनम् । न वां द्यावोऽहभिर्नोत सिन्धवो न देवत्वं पणयो नानशुर्मघम् ॥

Transliteration

revádváyo dadhāthe revád āśāthe nárā māyā́bhir itaḥ-ūtí mā́hinam | ná vāṃ dyā́vo áhabhir nót síndhavo ná deva-tváṃ paṇáyo ná ānaśur mágham ||

Translation

Вы утверждаете жизненную силу, богатую светом; вы даруете богатое свершение, о два владыки, своими силами мудрого устроения и близкой помощью. Ни небеса со своими днями, ни реки не достигли вашего божества; и не стяжали вашей щедроты торговцы тьмы.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• रेवद्वयः: O two rich-in-vigour/wealth
• रेवद्वयः: सम्बोधन (addressing the two)
• Type: Adjective (compound)
• Root: रेवत् (प्रातिपदिक) + वयस् (प्रातिपदिक)

• दधाथे: you two place/bestow
• दधाथे: क्रिया (सम्बोधितयोः कर्तृ)
• Type: Verb
• Root: धा (डुधाञ्) ‘to place, bestow’

• रेवदाऽशाथे: you two attain (it) richly
• रेवदाऽशाथे: क्रिया (सम्बोधितयोः कर्तृ)
• Type: Verb (with adverbial qualifier)
• Root: रेवत् (प्रातिपदिक) + अश् (अश्नुते) ‘to attain’

• नरा: O two men/heroes (dual deities)
• नरा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• मायाभिः: by (your) powers/arts
• मायाभिः: करण (instrument)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)

• इतऊति: having such aid / with this help
• इतऊति: कर्तृ/विशेषण (aid as the acting/supporting factor)
• Type: Noun (compound)
• Root: इति (अव्यय) + ऊति (प्रातिपदिक ‘help, aid’)

• माहिनम्: the mighty one / mighty (object)
• माहिनम्: कर्म (object of implied action: ‘(him/it) mighty’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: माहिन्/माहिन (प्रातिपदिक; ‘mighty, great’)

• न: not
• न: सम्बन्ध-निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• वाम्: of you two
• वाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• द्यावः: the heavens
• द्यावः: कर्तृ (of ‘नानशुः’)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• अहभिः: by days
• अहभिः: करण/अधिकरण (temporal measure: ‘by days’)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक ‘day’)

• न: nor
• न: सम्बन्ध-निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• उत: and/also
• उत: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• सिन्धवः: the rivers
• सिन्धवः: कर्तृ (of ‘नानशुः’)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: सम्बन्ध-निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• देवत्वम्: divinity/godhead
• देवत्वम्: कर्म (object of ‘नानशुः’)
• Type: Noun
• Root: देवत्व (प्रातिपदिक; ‘divinity, godhead’)

• पणयः: the Paṇis (niggardly demons/traders)
• पणयः: कर्तृ (of ‘नानशुः’)
• Type: Noun
• Root: पणि (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: सम्बन्ध-निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• आनशुः: have attained
• आनशुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (अश्नुते) ‘to attain, reach’

• मघम्: the bounty/gift
• मघम्: कर्म (object of ‘आनशुः’)
• Type: Noun
• Root: मघ (प्रातिपदिक; ‘gift, bounty, wealth’)