Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 25, Shloka 4
शुकसारण-चारप्रवेशः
Suka and Sāraṇa’s Espionage and Release
Devanagari script
भवन्तौवानरंसैन्यंप्रविश्यानुपलक्षितौ ।परिमाणंचवीर्यंचयेचमुख्याःप्लवङ्घमाः ।।।।मन्त्रिणोयेचरामस्यसुग्रीवस्यचसम्मता: ।येपूर्वमभिवर्तन्तेयेचशूराःप्लवङ्गमाः ।।।।सचसेतुर्यथाबद्धस्सागरेसलिलार्णवे ।निवेशंचयधातेषांवानराणांमहात्मनाम् ।।।।रामस्यव्यवसायंचवीर्यंप्रहरणानिच ।लक्ष्मणस्यचवीर्यंतत्त्वतोज्ञातुमर्हथः ।।।।
Transliteration
bhavantau vānaraṃ sainyaṃ praviśyānupalakṣitau | parimāṇaṃ ca vīryaṃ ca ye ca mukhyāḥ plavaṅgamāḥ ||
Translation
Вам двоим следует, не будучи замеченными, проникнуть в войско ванаров и узнать его полный размах: численность, мощь и кто среди плаваṅгамов является главными вождями.
Word by Word
भवन्तौyou two
भवन्तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavant (प्रातिपदिक; 2nd person honorific pronoun)
Formपुंलिङ्ग (honorific), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (dual)
वानरम्monkey
वानरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of सैन्यम्)
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootpra-viś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having entered’
अनुपलक्षितौunnoticed
अनुपलक्षितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanu + upa + lakṣ (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; नञर्थ-भाव (sense: ‘unnoticed’)
परिमाणम्measure, size
परिमाणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparimāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वीर्यम्valor, prowess
वीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मुख्याःchief
मुख्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (of प्लवङ्गमाः)
प्लवङ्गमाःmonkeys
प्लवङ्गमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootplavaṅgama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मन्त्रिणःministers
मन्त्रिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
सुग्रीवस्यof Sugriva
सुग्रीवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सम्मताःapproved, trusted
सम्मताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam + man (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘approved/esteemed’
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पूर्वम्in front, beforehand
पूर्वम्:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत; क्रियाविशेषण (adverb) ‘in front/earlier’
अभिवर्तन्तेadvance, move forward
अभिवर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-vṛt (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
शूराःbrave
शूराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (of प्लवङ्गमाः)
प्लवङ्गमाःmonkeys
प्लवङ्गमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootplavaṅgama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सःthat
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सेतुःbridge
सेतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsetu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas, how
यथा:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (comparative/manner adverb) ‘as/how’
बद्धःbuilt, bound
बद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbandh (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘bound/built’
सागरेin the ocean
सागरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सलिलार्णवेin the watery sea
सलिलार्णवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsalila (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (descriptive: ‘water-ocean’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
निवेशम्encampment, placement
निवेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootniveśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
यथाas, how
यथा:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन
वानराणाम्of the monkeys
वानराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
महात्मनाम्of the great-souled
महात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘great-souled’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषणम् (of वानराणाम्)
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
व्यवसायम्effort, resolve
व्यवसायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvyavasāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
वीर्यम्valor
वीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रहरणानिweapons
प्रहरणानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpraharaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
वीर्यम्valor
वीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्त्वतःtruly
तत्त्वतः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottattvatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘truly/in reality’
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive); ‘to know’
अर्हथःyou two should / are fit to
अर्हथः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootarh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), द्विवचन (dual); परस्मैपद
Context
"Exuberant Rama and Lakshmana, highly brilliant Vibheeshana, and Sugriva who resembles Indra in his valour, are like rulers of the world and are heroic, wielders of weapons and bulls among men. If all four of them come together there in that manner, they will unearth the arch ways and even the city of Lanka. They are capable even if the Vanaras are kept away."
Characters & Entities
R
RāvaṇaS
SukaS
SāraṇaV
Vānara-sainya (Vānara army)FAQs
Dharma in governance includes informed decision-making; leaders must seek accurate knowledge before choosing actions that affect many lives.
Rāvaṇa commands his agents to infiltrate the enemy camp and report on strength and leadership.
Strategic discipline—gathering reliable information rather than acting on assumptions.