Valmiki Ramayana 6.101.19 — Yuddha Kanda, Sarga 101, Shloka 19

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

Devanagari script

ततश्शक्तिंमहाशक्तिर्दीप्तार्दीप्ताशनीमिव ।विभीषणस्यचिक्षेपराक्षसेन्द्रःप्रतापवान् ।।।।

Transliteration

tataḥ śaktiṃ mahāśaktir dīptāṃ dīptāśanīm iva | vibhīṣaṇasya cikṣepa rākṣasendraḥ pratāpavān ||

Translation

Тогда могучий и доблестный владыка ракшасов метнул в Вибхишану пылающее копьё, словно сверкающую молнию.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: कालाधिकरण (Temporal adverb/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), क्रम/अनन्तर (then/thereupon)

• शक्तिम्: javelin/spear
• शक्तिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन

• महाशक्तिः: the greatly powerful one
• महाशक्तिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महाशक्ति (प्रातिपदिक: महा + शक्ति)
• Form: पुंलिङ्ग (agentive usage), प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन; विशेषणात्मक-नाम (one of great power)

• दीप्ताम्: blazing
• दीप्ताम्: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीप्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण शक्तिम् इति

• दीप्ताशनीम्: a blazing thunderbolt
• दीप्ताशनीम्: उपमान (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: दीप्ताशनी (प्रातिपदिक: दीप्त + अशनि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (object of comparison)

• इव: like
• इव: उपमा-द्योतक (Comparative particle/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle of comparison)

• विभीषणस्य: at Vibhishana
• विभीषणस्य: सम्प्रदान/लक्ष्य (Goal/लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; लक्ष्ये (towards target)

• चिक्षेप: hurled
• चिक्षेप: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• राक्षसेन्द्रः: king of rakshasas
• राक्षसेन्द्रः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षसेन्द्र (प्रातिपदिक: राक्षस + इन्द्र)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन

• प्रतापवान्: mighty
• प्रतापवान्: विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रतापवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण राक्षसेन्द्रः इति

Context

Highly effulgent Ravana used another terrific missile, presided over by Rudra, produced by Maya.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Vibhīṣaṇa
• Śakti (javelin/spear)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse illustrates how adharma escalates into reckless violence; Dharma stands for proportion, justice, and right intention rather than rage-driven attack.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa retaliates against Vibhīṣaṇa by throwing a blazing javelin at him.

Which character virtue is emphasized?

The scene sets up Vibhīṣaṇa’s steadfastness under threat; the vice highlighted is Rāvaṇa’s destructive wrath and refusal to accept truth.