Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

हनुमता सीतासंवादोपायचिन्ता

Hanuman’s Deliberation on How to Address Sita

यदि चोद्योजयिष्यामि भर्तारं रामकारणात्।व्यर्थमागमनं तस्य ससैन्यस्य भविष्यति।।।।

yadi codyojayiṣyāmi bhartāraṃ rāmakāraṇāt | vyartham āgamanaṃ tasya sasainyasya bhaviṣyati ||

Если ради Рамы я подниму владыку ванар и приведу его с войском, не получив прежде уверения Ситы, то его приход со всей ратью окажется напрасным.

यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Sambandha/condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय
and
:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
उद्योजयिष्यामिI will urge/mobilize
उद्योजयिष्यामि:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootउद्-√युज्/√योज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन; णिच् (causative) भावः: 'to set in motion/urge'
भर्तारम्the lord/leader
भर्तारम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रामकारणात्for Rama's sake; due to Rama
रामकारणात्:
हेतु (Hetu/cause)
TypeNoun
Rootराम + कारण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: रामस्य कारणम्), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
व्यर्थम्futile
व्यर्थम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/predicate adjective)
TypeAdjective
Rootव्यर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (आगमनम् इति विशेषणम्; predicative)
आगमनम्coming; arrival
आगमनम्:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
ससैन्यस्यalong with (his) army
ससैन्यस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor qualifier)
TypeAdjective
Rootस + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formउपपद-समाससदृश (स- उपसर्गार्थक: 'with'), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (तस्य इति विशेषणम्)
भविष्यतिwill be/become
भविष्यति:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

"I shall wait and speak to her slowly and console this deeply distressed lady when I geta chance to speak to her (when these ogresses are asleep).

R
Rāma
V
Vānara lord (Sugrīva implied)
V
Vānara army

FAQs

Dharma as responsibility: do not mobilize others into danger or hardship unless the goal is clear and attainable; leadership must avoid wasteful or reckless action.

Hanumān considers that summoning Rāma’s allies immediately, without first communicating with Sītā and confirming her state, could make the entire expedition ineffective.

Accountability and foresight—Hanumān weighs the cost to allies and the mission’s success before taking the next step.