HomeRamayanaBala KandaSarga 77Shloka 20

Shloka 20

श्रुत्वा दशरथस्यैतद्भरत: कैकयीसुत:।।1.77.20।।अभिवाद्य गुरुं रामं परिष्वज्य च लक्ष्मणम्। गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा।।1.77.21।।

śrutvā daśarathasyaitad bharataḥ kaikayīsutaḥ || 1.77.20 ||

abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |

gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitas tadā || 1.77.21 ||

Услышав слова Дашаратхи, Бхарата — сын Кайкейи — поклонился отцу и Раме, обнял Лакшману и затем отправился в путь вместе с Шатругхной.

śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
FormKṛdanta; absolutive/gerund (क्त्वा/ल्यप्), prior action
daśarathasyaof Daśaratha
daśarathasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
etatthis (statement)
etat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
bharataḥBharata
bharataḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
kaikayī-sutaḥson of Kaikeyī
kaikayī-sutaḥ:
Karta-apposition (कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootkaikayī (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: 'of Kaikeyī' + 'son'); Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
abhivādyahaving saluted
abhivādya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootabhivād (धातु)
FormKṛdanta; absolutive/gerund (ल्यप्), prior action
gurumthe father/elder (Daśaratha)
gurum:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular; here 'father/elder'
rāmamRāma
rāmam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
pariṣvajyahaving embraced
pariṣvajya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-ṣvaj (धातु)
FormKṛdanta; absolutive/gerund (ल्यप्), prior action
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
lakṣmaṇamLakṣmaṇa
lakṣmaṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
gamanāyafor departure
gamanāya:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeNoun
Rootgamana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Dative (चतुर्थी/4), Singular; purpose dative
abhicakrāmaset out / started
abhicakrāma:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootabhi-kram (धातु)
FormLiṭ-lakāra (लिट्/perfect), Parasmaipada; 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
śatrughna-sahitaḥtogether with Śatrughna
śatrughna-sahitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśatrughna (प्रातिपदिक) + sahita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (सह-समास/associative: 'with Śatrughna'); Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular; qualifies Bharata
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya; temporal adverb (कालवाचक)

Having heard the words of Dasaratha, Bharata, son of Kaikeyi paid obeisance to his father and Rama, embraced Lakshmana and prepared for the journey with Satrughna.

D
Daśaratha
B
Bharata
K
Kaikeyī
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
Ś
Śatrughna

FAQs

Obedience to rightful authority and elders (guru/pitṛ): Bharata responds promptly and respectfully, aligning action with duty.

Bharata agrees to go with Yudhājit; before leaving he salutes his father and Rāma and embraces Lakṣmaṇa.

Vinaya (humility) and fraternal affection—respectful salutations and embraces accompany decisive action.