HomeRamayanaBala KandaSarga 61Shloka 11
Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

शुनःशेफविक्रयः

The Sale of Śunaḥśepa for the Sacrifice

देशान् जनपदांस्तां स्तान्नगराणि वनानि च।आश्रमाणि च पुण्यानि मार्गमाणो महीपति: ।।1.61.10।। स पुत्रसहितं तात सभार्यं रघुनन्दन ।भृगुतुंदे समासीनमृचीकं सन्ददर्श ह।।1.61.11।।

deśān janapadāṃs tāṃs tān nagarāṇi vanāni ca | āśramāṇi ca puṇyāni mārgamāṇo mahīpatiḥ || sa putrasahitaṃ tāta sabhāryaṃ raghunandana | bhṛgutuṇḍe samāsīnam ṛcīkaṃ sandadarśa ha ||

О дитя, о Рама, отрада рода Рагху, обыскав земли, города, леса и священные обители, царь наконец увидел мудреца Ричику, сидящего на Бхригутунде с женой и сыновьями.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; refers to ṛcīka
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महातेजाःthe great-radiant one
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय; epithet of the king
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (gerund), ‘having bowed’
अभिप्रसाद्यhaving propitiated
अभिप्रसाद्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + प्रसद् (धातु)
Formक्त्वान्त (gerund), causative sense ‘having propitiated/pleased’
and
:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ब्रह्मर्षिम्the Brahmarṣi
ब्रह्मर्षिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; apposition to tam/ṛcīkam
तपसाby penance
तपसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental of means
दीप्तम्shining
दीप्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective of brahmarṣim
राजर्षिःthe royal sage (king)
राजर्षिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject (the king-sage)
अमितप्रभःof immeasurable splendor
अमितप्रभः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमित + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective of rājarṣiḥ; कर्मधारय (‘अमिता प्रभा यस्य’)
पृष्ट्वाhaving enquired
पृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formक्त्वान्त (gerund), ‘having asked/enquired’
सर्वत्रin every respect
सर्वत्र:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formदेश/विषयवाचक-अव्यय (adverb: everywhere/in all respects)
कुशलम्welfare
कुशलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of pṛṣṭvā (asked about welfare)
ऋचीकम्Ṛcīka
ऋचीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; addressee/object of speech
तम्that
तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifies vacaḥ (that)
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifies vacaḥ (this)
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of uvāca (spoke these words)

O Dear Rama, the delight of Raghu clan the king scoured countries, villages, cities, forests, sacred hermitages till he saw sage Richika in the Bhrigutunda mountain sitting with his sons and wie.

Ṛcīka
B
Bhṛgutuṇḍa (mountain)
K
King Ambarīṣa (implied)
R
Rāma

FAQs

The ethical point is unchanged from the duplicate: steadfast pursuit of duty and reverence toward holy places and sages.

A repeated line in this recension reiterates the king’s search and his meeting with Ṛcīka.

Consistency and resolve in fulfilling a sacrificial obligation.