Home›Ramayana›Ayodhya Kanda›Sarga 32›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 32, Shloka 18

द्वात्रिंशस्सर्गः

Gifts to Suyajna and the Brahmins; Trijata’s Petition and Rama’s Charity

Devanagari script

ये चेमे कठकालापा बहवो दण्डमाणवाः।।।।नित्यस्वाध्यायशीलत्वान्नान्यत्कुर्वन्ति किञ्चन।अलसा स्वादुकामाश्च महतां चापि सम्मताः।।।।तेषामशीतियानानि रत्नपूर्णानि दापय।शालिवाहसहस्रं च द्वे शते भद्रकां स्तथा।।।।व्यञ्जनार्थं च सौमित्रे गोसहस्रमुपाकुरु।

Transliteration

ye ceme kaṭhakālāpā bahavo daṇḍamāṇavāḥ |

nityasvādhyāyaśīlatvān nānyat kurvanti kiṃcana |

alasāḥ svādukāmāś ca mahatāṃ cāpi sammatāḥ ||

teṣām aśītiyānāni ratnapūrṇāni dāpaya |

śālivāhasahasraṃ ca dve śate bhadrakāṃs tathā ||

vyañjanārthaṃ ca saumitre gosahasram upākuru ||

Translation

И эти многие брахмачарины, носящие посох, сведущие в традициях Катхака и Калāпа, — по причине постоянной преданности ежедневному ведическому самоизучению они не делают ничего иного. Хотя в прочем они кажутся праздными и любящими вкусную пищу, их чтут даже великие. Для них распорядись выдать восемьдесят повозок, наполненных драгоценностями; тысячу быков, пригодных для перевозки зерна; ещё двести добрых быков; и, о Саумитри, приготовь тысячу коров для приготовления пищи.

Word by Word
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
इमेthese
इमे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; निर्देश (demonstrative)
कठकालापाः(students) of Kaṭha and Kalāpa (traditions)
कठकालापाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकठ + कालाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्व: कठ- (Kaṭha) + कालाप- (Kalāpa) शाखाद्वय-सम्बद्धाः
बहवःmany
बहवः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
दण्डमाणवाःstaff-bearing brahmacārins
दण्डमाणवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड + माणव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: दण्डं धारयन्ति इति (staff-bearing students)
नित्यस्वाध्यायशीलत्वात्because of daily study-habit
नित्यस्वाध्यायशीलत्वात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootनित्य + स्वाध्याय + शील + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थ (cause): because of the habit of daily self-study
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुर्वन्तिdo
कुर्वन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
किञ्चनanything
किञ्चन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् + चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थ (indefinite pronoun)
अलसाःleisurely/idle
अलसाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअलस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
स्वादुकामाःfond of delicacies
स्वादुकामाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वादु + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: स्वादु कामयन्ते इति (desiring tasty food)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
महताम्of great people
महताम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चय-अव्यय (also/even)
सम्मताःhighly respected
सम्मताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + मन् (धातु) से क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त: well-regarded/approved
तेषाम्to them/for them
तेषाम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अशीतियानानिeighty carts
अशीतियानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअशीति + यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; द्विगु: अशीतिः यानानि (eighty vehicles/carts)
रत्नपूर्णानिfilled with gems
रत्नपूर्णानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरत्न + पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण; तत्पुरुष: रत्नैः पूर्णानि (filled with gems)
दापयhave (them) given
दापय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (Causative): cause to be given
शालिवाहसहस्रम्a thousand grain-carrying bulls
शालिवाहसहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशालिवाह + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: शालिवाहानां सहस्रम् (a thousand grain-carrying bulls/oxen)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
द्वेtwo
द्वे:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्या-विशेषण (agreeing with शते)
शतेhundreds
शते:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; संख्या-प्रयोग: two hundreds
भद्रकान्fine bulls
भद्रकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभद्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (likewise)
व्यञ्जनार्थम्for culinary preparations
व्यञ्जनार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootव्यञ्जन + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (अर्थ-), द्वितीया (Accusative), एकवचन; प्रयोजनार्थ-द्वितीया (accusative of purpose): for the purpose of side-dishes/condiments
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सौमित्रेO Lakshmana
सौमित्रे:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
गोसहस्रम्a thousand cows
गोसहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: गवां सहस्रम् (a thousand cows)
उपाकुरुprovide/arrange
उपाकुरु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: उप; अर्थ: provide/arrange
Context

O Lakshmana! many brahmacharis with a staff (as a mark of religious authority) well-versed in Katha and Kalapa portions of the Vedas engaged daily in the study of the Vedas and nothing else. Not active otherwise, they are fond of delicious food and are respected even by great people. Give them eighty carts filled with gems, a thousand bulls capable of carrying paddy, and two hundred oxen capable of ploughing land and a thousand cows for preparing food (with milk products).

Characters & Entities
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa (Saumitrī)
J
jewels
C
cows

FAQs

Supporting sacred learning: society’s duty is to materially sustain those committed to Vedic study, so that spiritual education and truth-transmission continue uninterrupted.

Rāma instructs Lakṣmaṇa to distribute large-scale gifts to groups of Vedic students identified by their recensional affiliations and lifestyle.

Responsibility and generosity: Rāma ensures even large groups dependent on religious learning are provided for in an organized, abundant manner.

←Previous Verse
Next Verse→