Shloka 2

निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी।मन्थरायै शनैस्सर्वमाचचक्षे विचक्षणा।।।।

niścitya manasā kṛtyaṃ sā samyag iti bhāminī |

mantharāyai śanais sarvam ācacakṣe vicakṣaṇā ||

Утвердив в уме, что её замысел верно устроен, пылкая царица осторожно и тихо поведала Мантаре всё до конца.

niścityahaving decided
niścitya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootni-√ci (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्)
manasāwith (her) mind
manasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
kṛtyamthe plan/thing to be done
kṛtyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛtya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
samyakproperly
samyak:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक अव्यय)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
bhāminīthe lady (Kaikeyī)
bhāminī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāminī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
mantharāyaito Mantharā
mantharāyai:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmantharā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन)
śanaiḥslowly
śanaiḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
FormAdverb (मन्दतावाचक अव्यय)
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
ācacakṣetold/related
ācacakṣe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√cakṣ (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
vicakṣaṇāintelligent
vicakṣaṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvicakṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifies bhāminī

The intelligent, beautiful lady (Kaikeyi), having correctly decided the strategy in her mind, slowly unfolded everything to Manthara.

K
Kaikeyī
M
Mantharā

FAQs

It warns that ‘cleverness’ used to strengthen selfish desire becomes adharma; dharma requires deliberation to be aligned with truth, welfare, and rightful duty—not mere success of a scheme.

Kaikeyī, persuaded by Mantharā, finalizes her strategy and communicates it back to Mantharā in a controlled, deliberate manner.

Not virtue but a capability: Kaikeyī’s calculated resolve and strategic communication—presented as intelligence diverted toward an unrighteous end.