Previous Verse
Next Verse

Shloka 195

Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites

चतुर्भिर्मध्यमः प्रोक्तो भाराभ्यामधमः स्मृतः । भारेण चार्द्धभारेणकुर्याद्यः स्वल्पवित्तवान्

caturbhirmadhyamaḥ prokto bhārābhyāmadhamaḥ smṛtaḥ | bhāreṇa cārddhabhāreṇakuryādyaḥ svalpavittavān

Тот, кто приносит в дар четыре бхары, считается средним; кто приносит две бхары, поминается как низший. Но человек малого достатка пусть даёт по мере сил — одну бхару или даже половину бхары.

चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana (करण/Instrument-measure)
TypeNoun
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; संख्यावाचक
मध्यमःmiddling, medium
मध्यमः:
Pratijna (प्रतिज्ञा/predicative)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicative)
प्रोक्तःis said (to be)
प्रोक्तः:
Kriya (क्रियाविशेषण/said-as predicate)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भाराभ्याम्with two loads
भाराभ्याम्:
Karana (करण/Instrument-measure)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
अधमःinferior, lowest
अधमः:
Pratijna (प्रतिज्ञा/predicative)
TypeAdjective
Rootअधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicative)
स्मृतःis considered
स्मृतः:
Kriya (क्रियाविशेषण/considered-as predicate)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भारेणwith one load
भारेण:
Karana (करण/Instrument-measure)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अर्धhalf
अर्ध:
Visheshana (विशेषण/measure)
TypeNoun
Rootअर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/समासपूर्वपद-रूप; परिमाणवाचक
भारेणwith a half-load
भारेण:
Karana (करण/Instrument-measure)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (अर्धस्य भारः)
कुर्यात्should do, should make (the offering)
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
स्वल्पlittle, small
स्वल्प:
Visheshana (विशेषण/compound member)
TypeAdjective
Rootस्वल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/समासपूर्वपद-रूप
वित्तवान्one having little wealth
वित्तवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवित्तवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (स्वल्पं वित्तं यस्य सः/स्वल्पवित्तवान्)

Unspecified (context not provided in the input excerpt)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Sandhi Resolution Notes: चतुर्भिर्मध्यमः → चतुर्भिः + मध्यमः; भाराभ्यामधमः → भाराभ्याम् + अधमः; र्द्धभारेण → अर्ध + भारेण; अर्धभारेणकुर्यात् → अर्धभारेण + कुर्यात्

FAQs

It ranks generosity by the amount given, but also emphasizes fairness: those with limited means should give smaller amounts without being burdened beyond their capacity.

No. While it grades gifts by quantity, it explicitly accommodates the poor, stating that a person with little wealth should give one bhāra or even half a bhāra—i.e., give proportionately.

“Bhāra” functions as a traditional measure of weight/quantity used to standardize gift amounts; the verse uses it to illustrate graded levels of dāna in concrete terms.