Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 9

Narrative of Sumanā: The Quest for a Worthy Son and the Karmic Roots of Poverty

एवमुक्त्वा स योगींद्रः पुनः प्राह तपोधनम् । गृहे पुत्रेषु ते वत्स दारभृत्येषु सर्वदा

evamuktvā sa yogīṃdraḥ punaḥ prāha tapodhanam | gṛhe putreṣu te vatsa dārabhṛtyeṣu sarvadā

Сказав так, владыка йогинов вновь обратился к подвижнику, богатому тапасом: «Дитя моё, во всякое время — о твоём доме, о сыновьях, о жене и о слугах…».

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund), पूर्वकालिकक्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
योगीन्द्रःlord of yogis
योगीन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (योगिनाम् इन्द्रः)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; काल/पुनरावृत्तिवाचक-क्रियाविशेषणम्
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु: अह् ‘वदने’)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
तपोधनम्the ascetic rich in austerity
तपोधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् + धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (तपसः धनम् = तपसा समृद्धः)
गृहेin (your) house
गृहे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्
पुत्रेषुamong (your) sons
पुत्रेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), बहुवचनम्
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; सर्वनाम
वत्सO dear child
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
दारभृत्येषुamong wife and servants
दारभृत्येषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदार + भृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (दाराः च भृत्याः च)
सर्वदाalways
सर्वदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; नित्यत्ववाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of time)

An unnamed yogīndra (lord among yogins)

Primary Rasa: shanta

Type: river

Sandhi Resolution Notes: एवमुक्त्वा = एवम् + उक्त्वा; योगींद्रः = योगीन्द्रः; दारभृत्येषु = दार + भृत्येषु (द्वन्द्व-समास).

FAQs

It introduces a teaching about one’s ongoing attitude and conduct toward close dependents and household responsibilities—typically a dharmic instruction balancing duty with right disposition.

The addressee is called tapodhana, “one whose wealth is austerity,” indicating a spiritually disciplined person; the counsel is therefore framed as ethical/spiritual guidance rather than mere worldly advice.

That spiritual instruction often applies to everyday relationships; dharma is practiced through consistent behavior toward family and dependents, not only through solitary austerity.