Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 90

The Classification and Explanation of Yakṣiṇī Mantras

Kālī and Tārā Vidyās

तारो यथागता निद्रा सदृक्षेकभृगुर्विषम् । सदीर्घस्मृतिरौ साक्षौ महाकालो भगान्वितः ॥ ९० ॥

tāro yathāgatā nidrā sadṛkṣekabhṛgurviṣam | sadīrghasmṛtirau sākṣau mahākālo bhagānvitaḥ || 90 ||

Перечисляются такие имена: Тара; Ятхагата («как оно стало»); Нидра (Сон); Садрикша; Экабхригу; Виша (Яд); Садиргхасмрити; Рау; Сакша (Свидетель); Махакала (Великое Время); и Бхагāнвита (наделённый владычной силой).

tāraḥTāra
tāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
yathāgatāas it comes / in due course
yathāgatā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootyathā-gata (प्रातिपदिक; यथा + गत)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (gata); अव्ययीभावः (यथागतम् = as it has come)
nidrāsleep
nidrā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnidrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
sadṛkṣa-eka-bhṛguḥthe one Bhṛgu who is similar (Sadṛkṣa)
sadṛkṣa-eka-bhṛguḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsadṛkṣa-eka-bhṛgu (प्रातिपदिक; सदृक्ष + एक + भृगु)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-प्रायः (एकः भृगुः सदृक्षः/सदृशः)
viṣampoison
viṣam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (contextually nominative)
sa-dīrgha-smṛti-rauthe two: ‘Sa’ and ‘Dīrghasmṛti’ (names)
sa-dīrgha-smṛti-rau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsa-dīrgha-smṛti-ra (प्रातिपदिक; स + दीर्घ + स्मृति + र)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; समास-समूहः (दीर्घस्मृतिः इति विशेषणयुक्तः)
sākṣauthe two Sākṣa (witness-like ones / named Sākṣa)
sākṣau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्
mahākālaḥMahākāla
mahākālaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-kāla (प्रातिपदिक; महा + काल)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् कालः)
bhaga-anvitaḥendowed with Bhaga
bhaga-anvitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhaga-anvita (प्रातिपदिक; भग + अन्वित)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (anvita = endowed); तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (भगेन/भगस्य अन्वितः)

Narada (enumerative instruction within a technical/vedanga-style listing)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

Its significance lies in preserving a precise catalogue of sacred/technical names—an archival style common to Vedanga-oriented passages—supporting correct remembrance, recitation, and transmission of Vedic knowledge.

Indirectly: by emphasizing accurate naming and remembrance, it supports disciplined śravaṇa and smaraṇa (hearing and recollection), which are foundational practices that sustain Bhakti through correct tradition.

A Vedanga-like method of ordered enumeration and terminology—useful for Vyākaraṇa/Nirukta-style clarity—where exact words and names are preserved to avoid corruption in recitation and meaning.